İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), İstanbul ilinin belediye işlerinden sorumlu en yetkili devlet kurumudur. Kurumun temelleri Kırım Savaşı sonrasında batılı ülkelerle gelişen ilişkilerin ve devlet kurumlarının modernleştirilmesi çabalarının bir sonucu olarak, 1855 tarihli Bâb-ı Âli kararıyla İhtisap Nezareti'nin kaldırılmasıyla atılmıştır.
Tarihçe ve İstanbul Şehremâneti
İstanbul'un fethinden Tanzimat dönemine kadar geçen sürede belediye faaliyetleri Dersaadet ve Bilâd-ı selâse (Üsküdar, Galata, Eyüp) olmak üzere dört ilçeye ve bu ilçelere bağlı kırk şubeye ayrılmıştı. Bu dönemde belediye başkanlığı görevini üstlenen kişiye Sadrazam'a doğrudan bağlı olan İstanbul Efendisi (kadısı) denmekteydi. 13 Haziran 1855 tarihinde İhtisap Nezareti lağvedilerek yerine halk ve esnaf arasından seçilen meclis üyelerinden oluşan Şehremâneti kurulmuş, bu meclisin yetkileri ise 1930 yılında kabul edilen 1580 sayılı Belediye Kanunu ile İstanbul Belediyesi'ne devredilmiştir.
Altıncı Daire ve İlk Modern Hizmetler
1857 yılında belediye faaliyetlerinin ilk adımı olarak, nüfusun yoğunluğu ve düzenli şehir yerleşimi sebebiyle Beyoğlu ve Galata bölgelerini kapsayan Altıncı Daire faaliyete geçirilmiştir. İlk daire reisi Kamil Bey döneminde sokaklara isim verilip haneler numaralandırılmış, Dolmabahçe Gazhanesi'nden sağlanan gazla İstiklal Caddesi, Galata ve Tophane aydınlatılmıştır. Server Efendi döneminde ise kadastro çalışmalarına başlanarak kargir bina yapımı teşvik edilmiş ve ilk belediye hastanesi olan Mecruhin Hastanesi belediye bünyesine katılarak 6. Daire-i Belediye Hastanesi adını almıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Yapı
Cumhuriyet dönemine geçildiğinde İstanbul, 1927 ile 1957 yılları arasında İstanbul Valiliği tarafından idare edilmiştir. 1 Mart 1957 tarihinde belediyelerin İl Özel İdaresi'nden ayrılmasıyla yeni bir dönem başlamış ve kurum 1984 yılında büyükşehir statüsüne kavuşmuştur. Günümüzde İstanbul Büyükşehir Belediyesi; Belediye Başkanı, Belediye Meclisi ve Belediye Encümeni olmak üzere üç ana organ yönetiminde hizmet vermektedir.