Bolu'nun Tarihi Mirası: İkinciafşar Köyü
Bolu ilinin Gerede ilçesine bağlı olan İkinciafşar Köyü, Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, köklü geçmişi ve kendine has kültürel kimliği ile öne çıkan tarihi bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 1276 metre rakımda konumlanan bu sessiz ve huzurlu köy, Bolu il merkezine 64 km, Gerede ilçe merkezine ise yalnızca 13 km uzaklıkta bulunmaktadır. Köyün günümüzdeki nüfusu oldukça sakin olup, 2022 yılı verilerine göre 57 kişiden oluşmaktadır.
Ankara'dan Gerede'ye Uzanan Kuruluş Hikayesi
Köyün kuruluş mazisinin yaklaşık 250 ila 300 yıl öncesine dayandığı tahmin edilmektedir. Tarihsel verilere göre, köyün kurucuları ilk olarak Ankara'nın Bâla ilçesine bağlı Büyük Avşar ve Emirler bölgelerinden ayrılarak Gerede yöresine göç etmişlerdir. Bölgeye ilk ulaştıklarında Develer adı verilen mevkide konaklayan göçmenler, ardından ilk yerleşimlerini Birinciafşar Köyü'ne yapmışlardır. Bir süre sonra Birinciafşar ve Bâla'nın Emirler Köyü'nden ayrılan diğer ailelerin de katılımıyla, bugün İkinciafşar Köyü olarak bilinen mevki kurulmuştur. Köyün köklü sülaleleri arasında Eyvazoğlu, Çulhaoğulları, Belcioğulları, Tomurcuoğulları, Demircioğulları, Solakoğulları ve sonradan yerleşen Hamzalar sülalesi yer almaktadır.
Osmanlı Arşivlerinde "Afşar-ı Şerif" ve "Afşar-ı Sani"
Tarih boyunca çeşitli isim değişiklikleri geçiren köyün geçmişi Osmanlı resmi kayıtlarında da izlenebilmektedir. İkinciafşar ile komşu Birinciafşar köyünün eski ortak adı, 1840 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Afşar-i Şerif olarak kaydedilmiştir. Aynı dönemde bölgedeki diğer Afşar köyü ise Afşar-i Tarakci adını taşımaktadır. Afşar-i Şerif köyünün zamanla ikiye bölünmesiyle birlikte bugünkü İkinciafşar köyünün bulunduğu kısım Afşar-i Sani (İkinci Afşar) olarak adlandırılmıştır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de yerleşimin adı Afşar-i Sani (افشار ثانی) olarak geçmektedir. Ayrıca köyün mahalleleri geçmişte "Bölükü Evvel" ve "Bölükü Sânî" olarak adlandırılmış olup, Mahmutoğlu İsmail'in 1891 yılına ait vergi makbuzu ile Tomurcuoğlu Vahip'in 1903 tarihli Gerede Medresesi tasdiknamesinde mahallenin isminin Bölükü Sânî olduğu doğrulanmıştır.
Cumhuriyet Döneminden Günümüze İkinciafşar
Cumhuriyet'in kuruluşuna kadar resmiyetini "Avşar-ı Şerif" adı altında sürdüren köy (1913 tarihli Mahmutoğullarından Seyit Ahmet'e ait tapu senedinde bu ad geçmektedir), yeni yönetimin kurulmasıyla birlikte idari olarak iki bağımsız köye ayrılmıştır. Bölükü Evvel ve Bölükü Sânî olarak bilinen mahalleler, Cumhuriyet ile birlikte Avşar-ı Evvel ve Avşar-ı Sânî adıyla müstakil köyler haline gelmiştir. 1928 yılından itibaren ise köyün resmi kayıtlarda kalıcı olarak İkinci Afşar (İkinciafşar) şeklinde tescillenmiştir. Yıllar içinde nüfus yapısı sakin bir seyir izleyen İkinciafşar Köyü, tarihi dokusunu koruyarak günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır.