Hurşit Ataç Konağı (diğer adıyla Hacıalizade Hurşit Bey Evi), 1849 yılında Mehmet Usta tarafından inşa edilmiştir. Rize'nin Fındıklı ilçesine bağlı Çağlayan köyünde konumlanan yapı, geleneksel Laz evi türünde olup dolma taş mimari tarzına sahiptir. İki katlı olarak tasarlanan konağın zemin katı ahır olarak kullanılırken, birinci katı ise esas yaşama alanı olarak işlev görmektedir.
Mimari Yapısı ve Plan Özellikleri
Konağın giriş katında yarım daire biçiminde bir merdiven ile su girişini sağlayan taş yalaklar yer alır. Yapının ana plan şeması, mabeyne (hayat) bağlı bir iç hayat ve bu alanın çevresine sıralanmış odalardan meydana gelmektedir. Zemin katı yonu taştan inşa edilmiş olan yapının birinci katı ise dolma göz duvarlar kullanılarak oluşturulmuştur. Konağın ön cephesinde simetrik bir şekilde yerleştirilmiş on adet pencere bulunur. Yapının güney tarafında geniş bir bahçe, ön ve arka kısımlarında ise çaylıklar yer almaktadır. Ayrıca bahçe içerisinde büyük bir serender mevcuttur.
İç Mekan Süslemeleri ve Sanatsal Detaylar
Konağın iç kısmındaki odaların kapı kanatları, tavanları ve yüklükleri ahşap süslemelerle zenginleştirilmiştir. Ahşap kapı süslemelerinde Laz güneşi sembolü ile altı köşeli yıldız motifi bir arada işlenmiştir. Yapının mutfak bölümündeki ocak ve baca üzerinde bitkisel motifler yer almaktadır. Ayrıca taş ocakların alınlıklarında kitabeler ile bitkisel motifli süslemeler bulunur.
Başoda Tasvirleri
Konağın batı tarafında yer alan başoda, yapının en süslemeli bölümlerinden birini oluşturmaktadır. Bu odanın yan duvarlarında cami, gemi, saray, top arabası ve tren tasvirleri bulunmaktadır. Başodada ayrıca İstanbul ve diğer büyük şehirlerden çeşitli yapılar ile askeri araçların tasvirleri yer almaktadır. Hurşit Ataç Konağı, bölgede duvarlarında cami tasvirlerine yer verilen az sayıdaki konaktan biridir.