Hürrem Çavuş Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde Hırka-i Şerif Mahallesi Keçeciler Caddesi Keçeci Çeşmesi Sokak'ta konumlanan tarihi bir ibadethanedir. Caminin banisi Kanuni Sultan Süleyman'ın divan çavuşu olan Hürrem Çavuş'tur ve kendisinin kabri de caminin avlusunda yer almaktadır. Bu kıymetli tarihi eser, 1560 yılında dönemin baş mimarı Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Yüzyıllar boyunca ayakta kalan cami, 1844 ve 1901 yıllarında tamir görmüş, son kapsamlı restorasyonu ise 2000 yılında gerçekleştirilmiştir.
Mimari Yapısı ve Dış Alan Özellikleri
Taş-tuğla duvarlara sahip olan Hürrem Çavuş Camii, iki katlı ve sakifli (çatılı) bir mimari tarzda tasarlanmıştır. Son cemaat yeri kiremit çatılı olup giriş bölümü iki adet ahşap direkli bir sundurma altındadır. Caminin sağ tarafında yer alan minaresinin kaidesi duvara gömülü durumdadır. Dış cephesi kahverengi ahşap kaplama olan yapının pencereleri ise küçük ebatlardadır. Caminin doğu tarafında yapıya bitişik bir hazire bulunmakta olup, külliyenin okul ve çeşmesi de mevcuttur. Mermer döşeli olan geniş avluyu 2 metrelik parmaklıklı dış duvarlar çevrelemektedir. Avlu içerisinde üç adet büyük eski ağaç, sağ tarafta ise tuvaletler ve şadırvan yer almaktadır.
İç Mekan Tasarımı ve Planı
Caminin avlu kapısından girildikten sonra sağda hanımlar bölümüne çıkan merdivenler yer alır. Sahına giriş kapısı ise mermer benzeri zarif bir taş çerçeve içindedir. Sahın alanı 6x12 metre ölçülerinde olup kıbleye göre enine dikdörtgen bir plana sahiptir. Düz ve küçük kare işlemelere sahip olan ahşap tavandan bir büyük ve üç küçük olmak üzere toplam dört adet avize sarkmaktadır. Sahının dikdörtgen pencerelerinden üst sıradakiler sabit karıncagözü biçimindeyken, alt sıra pencereler ise açılabilir ahşap tasarıma sahiptir. Girişin sağ tarafında bir bölüm halinde müezzin yeri, solunda ise üst kata ulaşım sağlayan merdivenler yer almaktadır.
Sanatsal Detaylar ve Süslemeler
Mabedin skalaktitli mihrabının sağ ve sol yanlarında küre lambalı iki şamdan bulunmaktadır. Sol köşeye bitişik olarak tasarlanan vaaz kürsüsü ise merdivenli bir tasarıma sahiptir. Caminin iç duvarları beyaz renkle boyanmışken, tavan pembe-beyaz tonlarındadır. Kürsünün arkasındaki duvara halı üzerine 300 puntoluk büyük bir hatla Yasin hattı asılmıştır. Alt sıra pencerelerin yanlarında, duvarda yeşil zemin üzerine beyaz hatla mukaddes isimler yazılmıştır. Ayrıca sol ve sağ yan duvarlarda, ikişer pencerenin arasında duvarın içine gömülü kitaplıklar bulunmaktadır.