Hendek, çok küçük bir bölümü Karadeniz Bölgesi, daha büyük bir bölümü ise Marmara Bölgesi sınırları içinde yer alan, idari olarak Sakarya iline bağlı bir ilçedir. Toplam 92 mahalleden oluşan bu özel bölge, 646 kilometrekarelik yüzölçümü ve deniz seviyesinden ortalama 177 metrelik yüksekliği ile dikkat çeker. Coğrafi konumu bakımından eski E-5 (yeni adıyla D-100) Karayolu üzerinde yer alan Hendek; İstanbul'a 170 km, Ankara'ya 275 km ve Adapazarı'na ise sadece 30 km mesafede kurulmuştur. Ayrıca güneyinden TEM Otoyolu geçen Hendek, Sakarya'nın 10 metropol ilçesinden biridir.
Köklü Tarihçe ve Kültürel Gelişim
İlçenin Osmanlı öncesi tarihi hakkında yeterince bilgi bulunmamakla birlikte, Doğu Roma İmparatorluğu döneminde İstanbul ve Anadolu geçiş yolu üzerinde yer aldığı ve kayıtlarda adının Lateas olarak geçtiği bilinmektedir. Osmanlı döneminde ise Osman Bey'in komutanlarından Konur Alp tarafından fethedilerek Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanmış ve bölgeye bir süreliğine Konuralp denmiştir. 12. asırda Türkistan'ın Gürcan bölgesinden göç eden Türk kabilelerinin buraya yerleşip Handok adını verdikleri ve bu ismin zamanla Hendek haline geldiği sanılmaktadır. Kanuni Sultan Süleyman döneminde köy statüsünde olan Hendek, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Kafkasya'dan gelen göçmenlerin yerleştirilmesiyle nahiye statüsüne yükselmiş, Balkanlar'ın elden çıkmasıyla da bölgeye yeni göçmenler yerleşmiştir. 1907 yılında belediye teşkilatı kurulan Hendek, Cumhuriyet sonrasında Kocaeli'ne bağlı bir kaza olmuş, Sakarya'nın 21 Haziran 1954'te il olmasıyla da ilçe statüsüne kavuşmuştur.
Doğal Güzellikler, İnanç Turizmi ve Bayraktepe Projesi
İnanç turizmi ve türbeler açısından zengin olan Hendek'te Çam Dağı mevkiindeki Selman Dede Türbesi (7 Temmuz'da etkinlikler düzenlenir), Köprübaşı'ndaki Eren Dede Türbesi, Göksu yakınlarında Keremali Dağı'ndaki Keremali Dede Türbesi (15 Ağustos'ta etkinlikler düzenlenir), Bağdat Caddesi'ndeki Sarı Dede Türbesi, Karadere yakınlarındaki Vahap Dede Türbesi ve Şeyhler mahallesindeki Şeyh İsmail İzzettin Türbesi önemli din turizmi duraklarındandır. Doğal güzelliklerin başında gelen ve Türkiye'nin en güzel on yaylası arasında gösterilen Çiğdem Yaylası, topukotu çimiyle kaplı geniş alanı ve hafif eğimli tepeleriyle eşsiz bir manzara sunarak her yıl Temmuz'un ikinci haftasında yayla şenliklerine ev sahipliği yapar. Ayrıca belediye tarafından başlatılan Bayraktepe Projesi bünyesinde, Orta Asya'dan Anadolu'ya kurulan 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve kitabeler, amfitiyatro salonu, kütük ev, spor alanları ve otopark yer almaktadır.
Spor ve Eğitim Hayatı
Eğitim alanında Sakarya Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'ne bağlı enstitü, fakülte ve yüksekokullara ev sahipliği yapan ilçede, 2023 yılında kurulan Hendek Devlet Bahçeli Fen Lisesi ve 1992 yılında kurulan Hendek Atike Hanım Anadolu Lisesi gibi köklü kurumlar bulunmaktadır. Spor hayatında ise BAL Ligi'nde mücadele eden Hendekspor, maçlarını 2.000 kişilik Hendek Atatürk Stadyumu'nda oynamaktadır. Ayrıca ilçenin en başarılı olduğu spor dallarından olan güreşte Hendek Güreş İhtisas Kulübü, 15 yılda 13 Avrupa ve Dünya Şampiyonu yetiştirmiş olup, ilçe aynı zamanda Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezlerinden (TOHM) biri konumundadır.