Han, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan, Eskişehir iline bağlı tarihi bir ilçedir. Deniz seviyesinden ortalama 1.223 metre yükseklikte yer alan ilçe, 378 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Nüfus büyüklüğü açısından sakin bir yerleşim yeri olan Han, zengin geçmişi ve benzersiz kültür varlıklarıyla Eskişehir'in en önemli tarihi duraklarından birini oluşturmaktadır.
Tarihçe ve İdari Yapı
Kanuni Sultan Süleyman devrine ait Mühimme Defterinde Han-ı Barçın Kazası adıyla geçen bölgenin o dönemde 119 köyünün bulunduğu belgelenmiştir. İlçenin tarihi sınırları bugünkü Emirdağ'ın tamamını, İscehisar'ın kuzey kısımlarını, Bayat'ın tamamını, Sivrihisar ve Haymana'nın bir kısmını içine alacak kadar geniş bir coğrafyayı kapsamaktaydı. Zaman içinde farklı idari değişiklikler yaşayan Han; eskiden kendisine bağlı olan Emirdağ'a bağlanmış, 1963 yılına kadar Afyonkarahisar iline bağlı kalmış, daha sonra Çifteler ilçesine bucak olarak bağlanmıştır. 15 Mayıs 1967'de belde olan yerleşim, 20 Mayıs 1990 tarihinde çıkarılan 3644 sayılı Kanun ile ilçe statüsünü kazanmıştır. 16 Şubat 1993'te ise Afyonkarahisar'ın İscehisar ilçesine bağlı olan Gökçeyayla köyü de Han ilçesine bağlanarak idari sınırları genişletilmiştir.
Zengin Tarihî Eserler ve Kültür Mirası
Han, Eskişehir bölgesinin tarihî eser zenginliği açısından önde gelen yerlerinden biridir. Bölgede Frig medeniyetinin en önemli merkezlerinden olan Yazılıkaya (Midas City) ve dünyaca ünlü Midas Anıtı yer almaktadır. Bununla birlikte Osmanlı döneminin izlerini taşıyan Hüsrev Paşa Camii, Hüsrev Paşa Hamamı, Hüsrev Paşa İlkokulu ve Meydan Çeşmesi ilçedeki tescilli mimari eserler arasındadır. Bölgeyi ziyaret edenler için antik dönemin ulaşım ağlarını gösteren Kral Yolu, Antik Kervan ve Sefer Yolu ile gizemli Yer Altı Şehri görülmeye değer diğer önemli yapılardır.
Antik Kalıntılar ve Tescil Edilmeyi Bekleyen Değerler
İlçe sınırları içerisinde yer alan Kulapa, Karaağaç, Erten ve Yazılıkaya höyükleri bölgenin binlerce yıllık yerleşim geçmişine ışık tutmaktadır. Han ilçesi genelinde Hitit, Frig, Roma ve Bizans medeniyetlerine ait 40'a yakın antik yerleşim birimi ve kalıntı tespit edilmiştir. Ancak bu tarihsel zenginliğin hemen hemen %85'i henüz tescil edilmemiş durumdadır. Bu yönüyle Han, tarih ve arkeoloji meraklıları için keşfedilmeye değer son derece bakir bir kültürel miras sunmaktadır.