Kapadokya'nın Kültür ve Tarih Merkezi: Hacıbektaş
Hacıbektaş, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Nevşehir ilinin tarihi ve kültürel miras açısından büyük öneme sahip bir ilçesidir. Kapadokya'nın en önemli merkezlerinden biri olarak kabul edilen bu tarihi yerleşim; doğuda Avanos, batıda Mucur, güneyde Gülşehir ve kuzeyde Kozaklı ilçeleriyle çevrilidir. İl genelindeki nüfusu en az olan ilçe olan Hacıbektaş'ın yüzölçümü 750 km² olup, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği ise 1.285 metredir.
Hacı Bektaş-i Veli ve İlçenin Kuruluş Tarihi
İlçenin tarihi seyri ve çehresi, 13. yüzyılda Türk düşünürü Hacı Bektaş-i Veli'nin Horasan'ın Nişabur kentinden Anadolu'ya gelerek Suluca Karahöyük'e yerleşmesiyle değişmiştir. O dönemde yedi hanelik küçük bir yerleşim olan Hacım Köyü, Hacı Bektaş-i Veli'nin burada bir ilim yuvası kurarak düşüncelerini yaymasıyla gelişmiştir. Düşünürün ölümünden sonra ise köyün adı, anısına ve adına duyulan saygının bir göstergesi olarak Hacıbektaş olarak değiştirilmiştir.
İdari Gelişim ve Ziyaret Edilebilecek Tarihi Yapılar
Hacıbektaş, 1541 yılında Niğde'ye bağlı bir bucak merkezi durumuna gelmiş, 1854 yılında ise belediye örgütü kurulmasıyla kasaba olmuştur. Daha sonra 1 Ocak 1948 tarihinde Kırşehir iline bağlı bir ilçe haline gelen bölge, Nevşehir'in 24 Temmuz 1954 tarihinde il olması ile birlikte Nevşehir'e bağlanmıştır. İlçede günümüzde de ayakta kalmayı başarmış son derece değerli tarihi yapılar bulunmaktadır. Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde yer alan ve Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nce müze olarak kullanılan Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi, Kadıncık Ana Evi ve Bektaş Efendi Türbesi ilçenin en önemli ziyaret noktalarındandır. Ayrıca Karahöyük kazılarından çıkarılan eski çağlara ilişkin eserler de Arkeoloji ve Etnografya Müzesi bünyesinde sergilenmektedir.
Eğitim Seferberliği ve Kültür Yapısı
Hacıbektaş'ta, "Kadınlarınızı okutunuz", "İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır" ve "Düşünce karanlığına ışık tutanlara ne mutlu" diyen Hacı Bektaş Veli'nin öğretilerinden kaynaklanan eğitime düşkünlük ve gelişmiş kültürel yapı ilk anda göze çarpmaktadır. Atatürk'ün doğumunun 100. yılı vesilesiyle başlatılan okuma yazma seferberliği sonucunda ilçede okuryazarlık oranı %100'e ulaşmıştır. İlçe merkezine çok amaçlı olarak kazandırılan Hacı Bektaş Veli Kültür Merkezi kültürel alanda önemli bir rol oynarken, ilçe merkezinde yer alan Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi ile Arkeoloji ve Etnografya Müzesi her yıl yerli ve yabancı turistler tarafından yoğun şekilde ziyaret edilmektedir.