Antalya iline bağlı bir ilçe olan Gündoğmuş, Batı Toros Dağları'nın görkemli Geyik Dağı eteklerinde kurulmuş dağlık ve ormanlık bir yerleşimdir. Yüzölçümü 1.175 km² olan ilçenin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 910 metredir. Bölgeyi doğu-batı yönünde ikiye bölen Alara Çayı, coğrafi yapının en belirgin unsurlarındandır. Akdeniz ikliminin hakim olduğu ilçede, kış aylarında karasal iklim özellikleri de etkili olmakta ve mevsim sert geçmektedir. Antalya il merkezine 149 km uzaklıktaki Gündoğmuş, Akseki-Manavgat Karayoluna ise 36 km'lik asfalt bir yolla bağlanmaktadır.
Gündoğmuş'un Tarihsel Arka Planı
Geçmişi antik çağlara kadar uzanan Gündoğmuş'un bugünkü yerleşim alanı Romalılar döneminde iskan edilmiştir. Bölgedeki en eski kalıntılar arasında Taşahır Mevkiindeki Kaseyir Şehri harabeleri ile Senir Köyü yakınındaki Kese Mevkiindeki Roma Harabeleri öne çıkmaktadır. Malazgirt Zaferi sonrasında Anadolu'nun Türkleşmesiyle Selçuklu Hanedanı'nın egemenliğinde kalan bölge, II. Bayezid döneminde Osmanlı Devleti topraklarına dahil edilmiştir. Eski Osmanlı tahrir defterlerinde ilçe merkezinin sınırında Kise nahiyesi (Kasei antik kenti) yer almakta ve eski adı olan Eksere isminin Rumca Kissero kelimesinden gelme ihtimali bulunmaktadır. 1936'ya kadar Akseki'ye bağlı olan Eksere köyü, bu tarihte Gündoğmuş adıyla ilçe statüsü kazanmıştır.
Kültürel Miras ve Arkeolojik Sit Alanları
Gündoğmuş sınırları içerisinde keşfedilmeyi bekleyen zengin tarihi değerler barındırmaktadır. Taşahır mevkiinde Kaseyir, Senir köyünün iki kilometre doğusunda Kese harabeleri, merkez ilçe içerisinde Gedefi harabeleri, Karadere köyündeki Hisar ve Kiliseönü mevkiindeki kalıntılar ilçenin zengin geçmişini gözler önüne sermektedir. Ayrıca Penbelik, Çayırözü ve Narağacı köyleri arasındaki tepelerde yer alan harabeler ile Köprülü bucağına bağlı Karaköy, Bedan ve Balur (Akyar/Akyarı) köylerindeki tarihi harabeler de önemli kalıntılardandır. Güzelbağ bucağı içerisinde bulunan ve henüz kazısı yapılmamış olan Ayasofya antik şehri de dikkat çekici arkeolojik alanlar arasındadır. İlçe merkezinde ise Cem Sultan'ın Silifke Valiliği döneminde yaptırıldığı sanılan tarihi Cem Paşa Camii, en önemli kültürel yapılar arasında yer alır.
Doğal Zenginlikler, Yaylalar ve Eğri Göl
Dağlık alanları gür ormanlarla kaplı olan Gündoğmuş, eşsiz doğal güzellikleri ve yaylaları ile tanınmaktadır. İlçede Aliahmetler, Elibeyler ve Kadılar gibi köklü aile isimleriyle anılan yaylaların yanı sıra Çaşır yaylası da bulunmaktadır. Bu doğal zenginlikler son yıllarda yayla turizmi çerçevesinde gelişme gösteren ekonomik bir konudur. İlçe sınırları içerisindeki Eğri Göl, büyüleyici manzarasıyla keşfedilmeye değer doğal oluşumlardan biridir. İlçe merkezinde bulunan Pınarbaşı mevkiindeki zengin ormanlık alan ise koruma altına alınmış olup, milli park ilan edilmesi yönündeki resmi çalışmalar ve süreçler halen sürdürülmektedir.