Gülhane Parkı'nın Tarihi ve Önemi
Gülhane Parkı, İstanbul'un Fatih ilçesinin Eminönü semtinde yer alan tarihî bir parktır. Alay Köşkü, Topkapı Sarayı ve Sarayburnu arasında konumlanan park, toplamda 117.026,95 alana sahiptir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Topkapı Sarayı'nın dış bahçesi olarak kullanılan bu alan, içinde bir koru ve gül bahçelerini barındırmaktaydı. Bazı bilginlere göre içinde Topkapı Sarayı'nın gül bahçeleri olduğu için eskiden Gülhane diye anılıyorken, başka bir kaynağa göre bu isim orada saray için gülbeşeker yapılan bir bina bulunmasından dolayı verilmişti. Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımı olan Tanzimat Fermanı, 3 Kasım 1839'da Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuştur ve bu nedenle Gülhane Hatt-ı Hümayunu olarak da bilinir.
Tarihi Dönüşüm ve Cumhuriyet Dönemi Gelişmeleri
II. Abdülhamid döneminde park alanında ilk büyük müzenin (Müze-i Hümayun) inşasına izin verilmiş, bu inşaat sırasında yapılan bahçe düzenlemeleriyle Gülhane halka açılmıştır. 1912 yılında İstanbul Şehremini Belediye Başkanı Op. Dr. Cemil Paşa (Topuzlu) tarafından parka dönüştürülen alan, Latin harflerinin kabul edilmesinin ardından Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk açık hava toplantısını düzenlediği yer olmuştur. Atatürk, bu toplantıda 'Başöğretmen' unvanını almıştır. Atatürk'ün naaşının Ankara'ya nakledilmesi öncesinde İstanbul'daki son tören de 19 Kasım 1938 tarihinde parkın Sarayburnu bölümünde gerçekleştirilmiştir. Parkta ayrıca, 1950-1962 yılları arasında Vali ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay'ın girişimiyle Bahar ve Çiçek Bayramı kutlanmış, 1955'te açılan küçük hayvanat bahçesindeki hayvanlar ise bakım yetersizliği nedeniyle 2001 yılında Ankara'daki Atatürk Orman Çiftliği'ne nakledilmiştir. 1990'lı yıllardaki Yaz Konserleri etkinlikleri 2000'de son bulmuş ve park, Mösyö Deroin'un tasarımı temel alınarak 1966 yılında hazırlanan ve 2004 yılında uygulanan proje ile günümüzdeki kent parkı haline dönüştürülmüştür.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Sarayburnu
Gülhane Parkı, Bizans ve Roma dönemlerinden günümüze kalan zengin tarihi yapılara ev sahipliği yapmaktadır. Koru içerisinde yer alan Tarihi Bizans Sarnıcı, Aziz pavlov yetimhanesi ve Gotlar Sütunu Bizans döneminden kalan önemli yapılardır. Parkın içinde ayrıca 5 adet tescilli anıt ağaç bulunmaktadır. Parkın ortasından geçen iki yanı ağaçlı yolun sağında ve solunda dinlenme yerleri ile çocuk bahçesi bulunurken, Boğaz'a doğru kıvrılarak inen yokuşun hemen sağında Âşık Veysel heykeli, yokuşun sonuna doğru ise Gotlar Sütunu yer alır. Parkın girişinde sağ tarafta İstanbul şehremini ve belediye başkanlarının büstleri sergilenmektedir. Eskiden Sirkeci Demiryolu hattı üstünden bir köprüyle ana parka bağlı olan ve 1958'de sahil yolu ile ayrılan Sarayburnu Parkı kısmında ise Avusturyalı mimar Heinrich Krippel tarafından yapılan ve 3 Ekim 1926'da dikilen, Cumhuriyet'ten sonraki ilk Atatürk heykeli yer almaktadır.
İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi ve Gül Festivali
Gülhane Parkı içindeki tarihi Has Ahırlar Binası'nda, 25 Mayıs 2008 tarihinde İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi hizmete girmiştir. Müze, parkın sunduğu kültürel zenginlikleri pekiştirmektedir. Ayrıca parkta düzenlenen Gül Festivali gibi özel günler, hem yerel halka hem de turistlere unutulmaz anılar sunmaktadır. Festival kapsamında parkın gül bahçelerinde gül kokuları yarışması, gül bahçesi ziyaretleri, gül temalı müzik ve dans gösterileri ile gül ürünlerinin satışı gerçekleştirilmektedir.