Sivas'ın en doğusunda yer alan Gölova, Karadeniz ardı iklim özellikleri ve köklü geçmişiyle Yukarı Kelkit Vadisi havzasının dikkat çeken bir ilçesidir. Batısında Akıncılar, kuzeyinde Giresun'un Şebinkarahisar ve Çamoluk ilçeleri, doğu ve güneyinde ise Erzincan'ın Refahiye ilçesiyle komşudur. İlçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.332 metre olup, 286 km² yüzölçümüne sahiptir. 2022 yılı verilerine göre 3.246 kişilik nüfusuyla Sivas'ın nüfus bakımından en az nüfusa sahip ikinci ilçesi konumundadır.
M.Ö. 20. Yüzyıla Uzanan Zengin Tarih
Gölova'nın tarihi geçmişi oldukça eskilere, M.Ö. 20. yüzyıla kadar dayanmaktadır. İlçenin kuzey kesiminde yer alan Söğütlü Göze mevkiinde Hitit dönemine ait kalıntılara rastlanmıştır. Tarih boyunca Bizans İmparatorluğu ve Trabzon Rum İmparatorluğu hâkimiyetinde kalan bölge, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon-Rum İmparatorluğu'nu fethetmesiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Eski adı Ağvanis olan Gölova'nın adı, Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme eserinde de geçmektedir. Cumhuriyet döneminde Suşehri ilçesine bağlı bir bucak merkezi iken, 29 Şubat 1972 tarihinde belde olmuş ve 9 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilen yasa ile ilçe statüsünü kazanmıştır.
Eşsiz Doğa, İklim ve Karnus Yaylası
Doğu Karadeniz Bölgesi'nin iç kesiminde ve Giresun Dağları'nın güney eteklerinde konumlanan Gölova'da Karadeniz ardı iklimi görülmektedir. Sert, soğuk ve aynı zamanda ılıman özellikleri bir arada barındıran bu bölge, Kelkit Havzası'ndaki mikroklima yapısı sayesinde tarım ürünlerinin en iyi yetiştirildiği ve küresel ısınmadan en son etkilenecek alanlardan biridir. İlçenin dağlık alanları ile kuzey kesimleri çam ormanlarıyla kaplı olup, yer yer meşe ormanları ve yüksek dağ çayırları yer almaktadır. Yüksek kesimlerde yaylacılık geleneği aktif olarak sürmektedir; özellikle köylerin ortak yaylası olan Karnus Yaylası ile Kızıldağ tarafındaki çam ormanlarıyla kaplı yaylalar bölgenin en önemli doğal değerlerindendir.
Yaşayan Karadeniz Kültürü ve Horon Geleneği
Gölova'nın kültürel yapısı Sivas'ın diğer ilçelerinden farklılaşarak güney Giresun kültürü ile büyük bir uyum gösterir. Bölgede hâkim olan Karadeniz kültürü kendisini en çok müzik ve halk danslarında hissettirir. Düğünlerde ve köy şenliklerinde yöresel kemençeciler eşliğinde Düz Horon, Dik Horon, Alaşağı, 3 Ayak Horonu ve Sıksara gibi çeşitli horonlar oynanmaktadır. Kemençe kültürü yöre halkı tarafından düğünlerde ve köy şenliklerinde yaşatılmaya devam etmektedir. Ayrıca Karadeniz'in sahil kesimindeki ilçeler bu bölgeyi "Ekinciler" olarak adlandırmaktadır. Konuşulan ağız yapısı ise Sivas'ın genelinden farklı olup Erzincan'ın batı ilçeleri (Refahiye, İliç, Tercan) ile Suşehri ve Akıncılar ağzıyla birebir örtüşmektedir.