Sakarya ilinin yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi olan Geyve, Marmara Bölgesi'nin doğusunda ve Sakarya'nın güneyinde konumlanmaktadır. Doğusunda Karapürçek ve Taraklı, batısında Pamukova, kuzeyinde Sapanca ve merkez ilçe Adapazarı, güneyinde ise Bilecik iline bağlı Osmaneli ve Gölpazarı ilçeleri yer alır. 1830 yılından beri ilçe statüsünde bulunan Geyve, 1954 yılına kadar Kocaeli iline bağlıyken bu tarihten itibaren Sakarya iline bağlanmıştır. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 84 metre olan ilçenin en yüksek noktasını 1.040 metre yüksekliğindeki Çinetaşı Tepesi oluşturur. Sakarya Nehri ve Karaçay Deresi, bölgedeki tarımsal faaliyetlerin ve sulu tarımın can damarı niteliğindedir.
Geyve'nin Köklü Tarihi ve İsim Kökeni
Tarihi kaynaklarda Geyve'nin isminin kökenine dair önemli bilgiler öne çıkmaktadır. Evliya Çelebi seyahatnamesinde, İzmit Kalesi'ni inşa eden İskender'in akrabalarından yaşlı bir kadın kral olan Gegve'nin çobanları ve koyunları için burayı kurduğunu ve bölgenin adının buradan geldiğini belirtir. Barrington Atlas of The Greek and Roman World adlı kaynak ise yerleşimin asıl adının Kabia olduğunu kaydeder. Zamanla Bizans döneminden kalan bu isimler ses değişimine uğrayarak Türkçeleşmiştir. Geyve'de geçmişin izlerini taşıyan Alifuatpaşa Köprüsü, Elvanbey İmareti gibi tarihi eserlerin yanı sıra Aşağı Bağlarbaşı köyünde Geç Bizans dönemine ait kalıntılar yer almaktadır.
Coğrafi İşaretli Geyve Ayvası ve Tarımsal Zenginlik
Geyve Ovası'nın alüvyal, killi tınlı ve organik maddece zengin verimli toprakları, bölgede çok yönlü bir tarımın yapılmasına olanak tanır. İlçede bağcılık, kereviz sebzeciliği ve elma, şeftali, kiraz gibi meyve yetiştiriciliği gelişmiştir. Bu ürünler arasında en çok öne çıkanı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Coğrafi İşaretli Sicil Belgesi ile tescillenen Geyve Ayvası'dır. Geyve Boğazı'nın yarattığı mikroklima rüzgarları ve Sakarya Nehri'nin sunduğu sulama imkanlarıyla yetişen bu ayva; sulu ve sert yapısı, dengeli şeker-asit oranı ve boğucu/tıkanıklık hissi vermeyen eşsiz tadıyla bilinir. Yörede ağırlıklı olarak Eşme çeşidi ile az miktarda Ekmek ve Limon çeşitleri yetiştirilir. Bu önemli tarımsal değerin anısına 2021 yılında yenilenen ilçe meydanına bir Ayva Heykeli inşa edilmiştir.
Ulaşım ve Görülmeye Değer Rotalar
Stratejik bir konuma sahip olan Geyve, Sakarya ile Bilecik illerini birbirine bağlayan D 650 Karayolu'nun hemen yakınındadır. Ayrıca İstanbul'dan Ankara'ya seyahat etmek isteyenler için TEM Otoyolu ve D 100 Karayolu'na alternatif sunan Taraklı-Göynük bağlantılı D 150 yolu üzerinde konumlanır. Geyve-Taraklı yolu üzerinde yer alan dinlenme ve alabalık tesisleri seyahat edenler için harika bir durak noktasıdır. Yol boyunca uzanan kiraz bahçeleri ve zengin meyve bahçeleri, doğayla iç içe bir görsel şölen sunarak bölgeyi ziyaret edenler için görülmeye değer manzaralar oluşturmaktadır.