Gavurtepe Höyük Coğrafi Konumu
Gavurtepe Höyük, Manisa il merkezinin güneydoğusunda, Alaşehir ilçesinin güneybatısında, Gediz Ovası'nda ve Sarıkız Çayı'nın batı yakasında yer almaktadır. Yamaçları oldukça dik ve sarp bir tepedir. Konumu itibarıyla hem batı kesimindeki yerleşimlerle hem de Hitit topraklarının batı yerleşimleriyle ulaşım sağlayabilecek bir yerdedir. Gediz Vadisi üzerinden ise Balıkesir ve Denizli ulaşımları üzerindedir.
Kazı Çalışmaları ve Tabakalanma
Höyük'teki kazılar 1987-1992 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Doç. Dr. Recep Meriç başkanlığında yapılmıştır. Kazı çalışmaları tepenin güneyindeki megaron sahası adı verilen üst kısımda ve kuzey kesimde yürütülmüştür. Güney kesiminde Erken Tunç Çağı tabakalarına ulaşılmıştır. Höyük, 2007 yılında E. Akdeniz ve ekibi tarafından yeniden incelenmiştir. Kazılarda altı yapı katında Kalkolitik Çağ, Erken Tunç Çağı, MÖ 2. binyıl, Helenistik Dönem ve Bizans Dönemi yerleşimleri belirlenmiştir. 5. ve 4. yapı katlarının Erken Tunç Çağı II. ve I. evreye ait olabileceği belirtilmektedir. Üstteki Troya III. – V. tabakaları buluntularına benzeyen parçalar sebebiyle bu tabaka muhtemelen Erken Tunç Çağı III. evreye aittir.
Megaron Yapısı ve Mimari Kalıntılar
Höyük'ün tepesindeki kazılarda ortaya çıkarılan büyük taşlardan oluşan bir çevre duvarıyla kuşatılmış megaron tarzındaki anıtsal yapının, yerel bir yöneticiye ait saray yapısı olabileceği öne sürülmektedir. Bu megaron tarzı yapı, civarında bulunan Miken keramiklerinden hareketle MÖ 2. binyılın ortalarına tarihlenmektedir. Bu anıtsal yapı yerleşmenin önemli yol bağlantıları üzerinde olduğunu, ele geçen gaga ağızlı testiler de Orta Anadolu ile olan ilişkileri göstermektedir. Depremler sonucu çöktüğü anlaşılan 5. yapı katında ise bir sunu odası, bir tören mekanı ve bir avlu ortaya çıkarılmıştır. Sunu odasında üzerinde kazıma ile yapılmış stilize insan ve gamalı haç gibi süslemeler olan bir küp bulunmuştur.
Bulunan Eserler ve Küp Mezar
Kazılarda 3. ve 4. yapı katlarında küçük, tek kulplu, gaga ağızlı testicikler, üçayaklı, tek kulplu, gaga ağızlı ve yalın kaba mutfak kapları, çift kulplu açkısız küpler ve içe dönük ağızlı kaselerdir. Alt tabakalara doğru siyah açkılı mal buluntuları artmaktadır. Ayrıca Beycesultan Erken Tunç Çağı II tabakaları karakterli çok sayıda kase bulunmuştur. Sürtmetaş Kiklad tipinde bir idol Recep Meriç tarafından Troya II dönemine tarihlenmiştir. Kazılarda mermer iki idol daha ve tunç iğneler bulunmuştur. Höyükte ulaşılan bir küp mezar ise 4. yapı katının üçüncü evresine aittir. Bu küpte 12-14 aylık bir kız çocuğuna ait kemikler yer almaktadır. Gömüt armağanı olarak 89 altın boncuktan oluşan bir gerdanlık, iki altın bilezik, iki altın kulak tıkacı, tunç bilezik, mermer keman biçimli idol, taş mühür ve iki gaga ağızlı testi çıkarılmıştır.