Fildamı Sarnıcı ya da diğer adıyla Hebdomon Sisterni, İstanbul'un Bakırköy ilçesinin Osmaniye mahallesinde yer alan tarihi bir açık sarnıçtır. Bizans İmparatorluğu'nun altın çağı olan 5. ve 6. yüzyıllarda yapıldığı tahmin edilen sarnıç, Bizans İstanbul'unun dört büyük açık sarnıcından biridir. Dünyanın en önemli kültürel yapılarından biri olan Ayasofya ile aynı döneme dayanmaktadır ve Bizans açık sarnıçlarının günümüze ulaşmış en çarpıcı ve en sağlam örneğini teşkil eder.
Tarihçesi ve İşlevleri
Tarih boyunca kritik su ihtiyaçlarını karşılayan sarnıç, Bizans döneminde Magnaura Sarayı'nın su gereksinimini sağlarken, Osmanlı döneminde de ordugâhların su ihtiyacını karşılamada önemli bir rol oynamıştır. Sarnıcın adı, hem Bizans hem de Osmanlı dönemlerinde ordunun fillerinin burada muhafaza edilmesi yönündeki yaygın rivayete dayanmaktadır. Uzun bir süre Bornovalı ailesinin mülkü olarak kalan ve bostan olarak kullanılan yapı, daha sonra kamulaştırılmıştır.
Kültürel Etkinlikler ve Modern Dönem
Sarnıç, 1996 yılından itibaren yaklaşık 12.000 izleyici kapasiteli bir gösteri merkezi olarak konserlere ve açık hava sineması etkinliklerine ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Bu dönemde The Blues Brothers, Roger Glover ve Dream Theater gibi dünyaca ünlü grupların yanı sıra Haluk Levent, Tarkan, Teoman ve İbrahim Tatlıses gibi yerli sanatçıları ağırlamıştır. Ancak 2003 yılında, müziğin titreşimlerinin duvarlara zarar verdiği gerekçesiyle ve Veliefendi'deki atların sesten rahatsız olduğu iddiaları üzerine bu konserler sonlandırılmıştır. Aynı yıl Eğitim Gönüllüleri Vakfı'na devredilen sarnıç, vakfın projeyi gerçekleştirememesi üzerine Bakırköy Belediyesi Gençlik Merkezi'ne (BAGEM) verilmiş ve burada ramazan şenlikleri düzenlenmiştir. Yapı, Ocak 2004'te yeniden Bakırköy Belediyesi'ne bağlanmıştır.
Mimari Özellikleri
Fildamı Sarnıcı, 127 metreye 76 metrelik geniş bir alana sahiptir. Duvarlarının nişlerle birlikte kalınlığı 7 metre, yüksekliği ise 11 metredir. Sarnıcın duvarları mimari açıdan aşağıdan yukarıya doğru 7 sıra taş ve beşer tuğla sırasından oluşan 7 sıra tuğla kuşak şeklinde örülmüştür.