Fatmaören Höyüğü, Çorum'un Sungurlu ilçesine bağlı Yörüklü beldesinin 500 metre batı-kuzeybatısında yer alan tarihi bir höyüktür. Hüseyindede Höyüğü'ne kuş uçuşu 2,5 kilometre mesafede konumlanan yerleşme, üç doğal yükselti üzerinde kurulmuştur. En yüksek noktasında tarla seviyesinden 25 metre yükseklikte olan bu üç yükselti, çevrenin kurak ve çorak olmasına karşın sulak bir bölgede bulunmasıyla adeta bir vaha görünümündedir.
Tarihsel Önemi ve Tabakalanma
Boyalı Höyük, Hüseyindede Höyüğü ve Fatmaören, MÖ III. binyılda Hitit kültürünün çekirdek bölgesi olarak görülmektedir. Höyükteki farklı kesimlerde ve farklı dönemlerde değişik uygarlıklar yerleşmiştir. Yerleşmede esas olarak Eski Hitit Çağı'na tarihlenen mimari buluntular ortaya çıkarılmıştır. Bunun yanı sıra, alanda Erken Tunç Çağı'na, MÖ I. binyıla ve Klasik Dönemlere tarihlenen az sayıda çanak çömlek kalıntısı da saptanmıştır.
Arkeolojik Kazılar ve Buluntular
Höyük, 1999 yılında Hüseyindede Höyüğü kazılarının üçüncü sezonunda yapılan yüzey araştırmalarında saptanmıştır. Kazı çalışmalarına 2003 yılında Çorum Müzesi adına Doç. Dr. Tunç Sipahi başkanlığında ve Türk Tarih Kurumu'nun maddi desteğiyle başlanmıştır. 2004 yılı kazılarında ana kaya üzerine oturtulmuş büyük bir yapı kompleksi ile ilişkili dikdörtgen planlı iki odaya ulaşılmıştır. D açmasında saptanan ve "D yapısı" adı verilen bu yapılardan birinin boyutları dıştan dışa 25,5 x 7,5 metre olup duvar kalınlığı bir metredir. Odalarda ve ocak yerinde bulunan çanak çömlekler, yapıların Eski Hitit Dönemi'ne tarihlendiğini kesinleştirmiştir. Kalıntılar doğrultusunda, alanda konutların yanı sıra yerleşim dışı bir kutsal alanın da yer aldığı ileri sürülmektedir.
Tahribat Durumu
Fatmaören Höyüğü'nü oluşturan üç yükseltinin her yerinde tarım yapılmaktadır. Tarımsal faaliyetler ve şiddetli erozyon mimari kalıntıların yok olmasına yol açmaktadır. Tarım esnasında mimari yapılardan sökülen taşlar tarla sınırlarını belirlemek üzere kullanılmış, bulunan çanak çömlekler ise kırılarak etrafa dağıtılmıştır.