Antalya'nın Manavgat ilçesine bağlı Sırtköy yakınlarında, deniz seviyesinden yaklaşık 900 metre yükseklikte konumlanan Etenna Antik Kenti, Akdeniz'in çam ormanları arasına gizlenmiş en gizemli tarihi yerleşimlerden biridir. Antik dönemde geç Roma eyaleti Pamfilya Prima sınırlarında yer alsa da, sergilediği mimari ve kültürel özelliklerle kıyı kentlerinden ziyade tipik bir Pisidya dağ kenti karakteri taşımaktadır. Yöre halkı tarafından "Dedekalesi" olarak da adlandırılan bu görkemli akropol kenti, tarihin derinliklerinden gelen büyüleyici atmosferi ve el değmemiş doğasıyla ziyaretçilerini ağırlamaktadır.
Tarih Sahnesinde Etenna ve Stratejik Önemi
Kentin adı tarihi kaynaklarda ilk kez ünlü tarihçi Polybius tarafından M.Ö. 218 yılında anılmaktadır. Polybius, Etenna halkının "Side'nin yukarısındaki Pisidya yaylalarında yaşayanlar" olduğunu belirterek, Seleukos tahtını ele geçirmek isteyen Ahaios'a yardım etmek amacıyla 8.000 ağır zırhlı piyade (hoplit) sağladıklarını aktarır. Bölgede Selge'den sonra kendi adına sikke basan nadir kentlerden biri olan Etenna'nın sikkelerinde, ellerinde çift balta ve bıçakla dövüşen iki adam ile elinde yılanlar tutan su perisi Nymph figürleri yer alır. Uzun süre farklı isimlerle anılan kentin gerçek adı, 1984 yılında keşfedilen bir yazıt sayesinde kesinlik kazanmıştır.
Görülmeye Değer Yapılar ve Kalıntılar
Etenna Antik Kenti'ne adım attığınızda sizi ilk olarak kenti çevreleyen heybetli şehir surları karşılar. Henüz sistematik ve kapsamlı bir arkeolojik kazı çalışması yapılmamış olmasına rağmen, yüzeyde görülebilen kalıntılar kentin geçmişteki ihtişamını gözler önüne sermektedir. Kentin güneyinde yer alan Heroon (yüceltilmiş bir ölü için yapılan anıt mezar), agora alanının doğusunda Bizans döneminde mahkeme salonu olarak da kullanılan dörtgen planlı bazilika, kilise kalıntıları, hamamlar ve devasa kaya mezarları kentin en dikkat çekici noktalarıdır. Ayrıca su ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilmiş kapalı sarnıçlar da mühendislik harikası olarak günümüze ulaşmıştır.
Kadim Yolların Kesişim Noktası
Etenna, antik dönemde İç Anadolu'yu Akdeniz'e bağlayan son derece önemli bir ulaşım ağı olan Side-Kesik Beli Yol Sistemi üzerinde stratejik bir konuma sahipti. Side Limanı'ndan başlayan bu antik yol; Naras Köprüsü'nü aşarak Seleuceia'ya, oradan Sırtköy'deki Etenna'ya ulaşır ve sırasıyla Eynif Ovası, Ormana, İbradı ve Gembos Ovası'nı takip ederek Beyşehir'e kadar uzanırdı. Bugün hem tarih meraklıları hem de doğa yürüyüşçüleri (trekking) için eşsiz bir rota sunan antik kent, çam kokuları eşliğinde geçmişe yolculuk yapmak isteyen gezginler için keşfedilmeyi bekleyen bir hazinedir.