Eski İmaret Camii'nin Tarihi ve Kökeni
İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Zeyrek semtinde yer alan Eski İmaret Camii, Doğu Roma döneminden günümüze ulaşan son derece önemli bir dini yapıdır. Bizans döneminde Pantepoptes Manastırı Kilisesi (Yunanca: Μονή του Χριστού Παντεπόπτη / Mori tou Hristou Pantepopti) olarak adlandırılan yapının, 1081 ile 1087 yılları arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Bu kıymetli tarihi eser, Komnenos Hanedanı'nın kurucusu I. Aleksios tarafından yaptırılmıştır.
Osmanlı Dönemi ve Camiye Dönüştürülmesi
İstanbul'un fethinin ardından, Fatih Sultan Mehmet döneminde yapı yeni bir işlev kazanmıştır. Bu dönemde medrese olarak kullanılan Zeyrek Camii'nin imarethanesi olarak hizmet vermiş ve bu sebeple "Eski İmaret" adını almıştır. Daha sonra Fatih medreselerinin inşasının tamamlanmasıyla birlikte yapı camiye dönüştürülmüştür. Eski İmaret Camii, mimari açıdan kendisinden daha görkemli ve etkileyici bir yapı olan Zeyrek Camii'nin bir kilometreden daha az kuzeybatı yönünde yer almaktadır.
Restorasyon Süreçleri
Tarihi yapı geçmişten günümüze iki defa restorasyon süreci geçirmiştir. İlk restorasyon çalışması 1970'lerde Mimar Fikret Çuhadaroğlu tarafından yapılmıştır. Bu restorasyon kapsamında, Osmanlı döneminde tek düz çatıyla örtülmüş olan dalgalı çatı çizgisi aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmiştir. İkinci restorasyon ise 1990'lı yıllarda gerçekleştirilmiş olup, izinsiz bir restorasyon çalışması olarak kayıtlara geçmiştir.
Günümüzdeki Durumu ve Devam Eden Çalışmalar
2015 yılında caminin yeni bir restorasyon süreci başlatılmış ve açılış tarihi 2019 yılı olarak planlanmıştı. Ancak bu restorasyon çalışmaları bilinmeyen bir nedenle durdurulmuştur. Eski İmaret Camii'nin restorasyon aşaması 2024 yılı itibarıyla hala devam etmektedir.