Erzincan'ın Coğrafi Konumu ve Köklü Tarihi
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erzincan, Türkiye'nin en eski ve tarihi yerleşim merkezlerinden biridir. Tarihte Mengüçlü Beyliği'ne başkentlik yapmış olan bu kadim şehir; doğusunda Çayırlı ve Üzümlü, batısında Kemah, kuzeybatısında Refahiye ilçeleri ile komşudur. Ayrıca kuzeyinde Gümüşhane, güneyinde ise Tunceli illeriyle çevrelenmiştir. Şehrin etimolojik kökeni antik çağlara kadar uzanmakta olup, ünlü coğrafyacı Strabon'un eserlerinde geçen Eriza ismiyle bağdaştırılmaktadır. Bizans kaynaklarında Arsingan veya Erzingan, Arap kaynaklarında ise Erzencân olarak anılan şehir, Türk fetihlerinin ardından bugünkü ismini almıştır.
İlk Çağlardan Türk Hakimiyetine Uzanan Yolculuk
Erzincan ve çevresinin tarihi serüveni oldukça köklüdür. Kesin sınırları bilinmemekle birlikte, bölgede ikinci binyılda Hurrilerin, ardından ise Hayasalılar ve Azzilerin hüküm sürdüğü bilinmektedir. MÖ 1600-1180 yılları arasında ise Anadolu'da büyük bir imparatorluk kuran Hititlerin egemenliği altına girmiştir. Hititlerin ardından MÖ 9. yüzyılda bölgeye hakim olan Urartular, sınırlarını Hazar Denizi'nden Malatya'ya kadar genişletmiştir. Erzincan yakınlarında bulunan Altıntepe bölgesinde 1953 yılında gerçekleştirilen arkeolojik kazılar, bu yörenin Urartu egemenliğinde kaldığını kesin olarak kanıtlayan zengin eserler ortaya çıkarmıştır.
Medler, Persler ve İslam Orduları Dönemi
Urartuların MÖ 600 yıllarında Medler tarafından ortadan kaldırılmasıyla bölge Med İmparatorluğu'nun eline geçmiş, ardından MÖ 550 yıllarında Perslerin hakimiyetine girmiştir. İlerleyen yüzyıllarda Makedonyalılar, Romalılar ve Pontuslular arasında el değiştiren Erzincan, 629 yılında Bizans İmparatoru Herakleios tarafından geri alınmıştır. İslamiyet'in yayılış döneminde ise Halife Osman bin Affan zamanında, 655 yılında Habîb bin Mesleme komutasındaki ordular tarafından fethedilerek Müslüman yönetimine katılmıştır.
Türk Beylikleri ve Osmanlı İmparatorluğu Dönemi
1071 Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Türklerin Anadolu'yu vatan edinmesiyle birlikte Erzincan ve çevresi Mengücek Ahmet Gazi komutasında Türk hakimiyetine girmiştir. Mengüçlü Beyliği döneminde ticaret ve sanayi alanında büyük bir gelişme kaydedilmişse de, bölgede yaşanan şiddetli depremler ve afetler sebebiyle o döneme ait mimari eserler günümüze ulaşamamıştır. 1228 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat'ın Mengüçlü Beyliği'ne son vermesinin ardından bölge, 1243 Kösedağ Savaşı ile Moğolların ve İlhanlıların eline geçmiştir. 1455 yılında Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan tarafından zapt edilen şehir ve restore edilen Erzincan Kalesi, 1473 yılındaki Otlukbeli Savaşı'nın ardından Osmanlı denetimine girmiştir. Safevi Hükümdarı Şah İsmail'in 1502'deki kısa süreli karargah faaliyetlerinin ardından, 23 Ağustos 1514'te Yavuz Sultan Selim'in kazandığı Çaldıran Muharebesi ile Erzincan kalıcı olarak Osmanlı İmparatorluğu yönetimine katılmıştır.