Erzincan Coğrafyası ve Genel Bilgiler
Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde ve Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Erzincan, zengin geçmişi ve stratejik konumu ile dikkat çeken köklü bir ilimizdir. Denizden yüksekliği 1.185 metre olan kentin yüzölçümü 11.815 kilometrekaredir. Coğrafi yapısı genel olarak dağlar ve platolarla kaplı olup güneybatısında Munzur Dağları, kuzeybatısında ise Refahiye Dağları uzanmaktadır. Erzurum'dan doğan Karasu Nehri ise il topraklarını derinlemesine kat ederek batıya doğru ilerler. Güncel verilere göre 241.239 nüfusa sahip olan ilde, nüfusun yüzde 81,5'i şehir merkezinde yaşamakta ve kilometrekareye 20 kişi düşmektedir. Erzincan, merkez ilçesi dahil olmak üzere toplam 9 ilçeden oluşmaktadır.
Urartulardan Mengüceklilere Erzincan'ın Köklü Tarihi
Tarih öncesi dönemlerden itibaren stratejik yol güzergahlarında bulunması ve İpek Yolu üzerinde yer alması nedeniyle önemini hiç kaybetmeyen Erzincan, Urartulardan başlayarak Hititler, Medler, Persler, Makedonlar ve Romalılar gibi pek çok medeniyetin hakimiyet mücadelesine sahne olmuştur. 7. yüzyıldan itibaren ise Müslüman akınlarına uğrayan bölge, Bizanslılar ve Araplar arasında sıkça el değiştirmiştir.
1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Türklerin Anadolu'ya girmesiyle birlikte Emir Mengücek tarafından Kemah civarında ilk Türk beyliklerinden olan Mengüçlü Beyliği kurulmuştur. 1228 yılına kadar süren bu beylik, I. Alâeddin Keykubad tarafından Anadolu Selçuklu Devleti'ne katılmıştır. 1230 yılındaki Yassıçemen Muharebesi'nin ardından Moğol istilasına uğrayan kent, sırasıyla İlhanlılar, Eretna Devleti ve nihayetinde Mutahharten Bey tarafından kurulan bağımsız Erzincan Beyliği'nin egemenliği altına girmiştir.
Osmanlı Dönemi, Savaşlar ve Kurtuluş
1401'de Yıldırım Bayezid ile Osmanlı topraklarına katılan Erzincan, Timur istilasının ardından Karakoyunlular ve Akkoyunluların eline geçmiştir. 11 Ağustos 1473'te Otlukbeli Savaşı'nda Fatih Sultan Mehmed ile Uzun Hasan karşı karşıya gelmiş ve Osmanlı ordusu zafer kazanmıştır. Bölge, 1514 yılında Yavuz Sultan Selim döneminde savaşsız bir şekilde tamamen Osmanlı Devleti'ne bağlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı döneminde ise General Nikolay Yudeniç komutasındaki Rus ordusu şehri işgal etmiş ve bölgede Ermeni çeteleriyle birlikte katliamlar gerçekleştirmiştir. Rusların çekilmesinin ardından devam eden Ermeni zulmüne, 13 Şubat 1918'de Kazım Karabekir komutasındaki askeri birliklerin şehri kurtarmasıyla son verilmiştir.
Doğal Afetler ve Cumhuriyet Dönemi Acıları
Birinci derece deprem kuşağında yer alan Erzincan, tarihi boyunca 30'dan fazla deprem atlatmıştır. Bunların en yıkıcısı olan 27 Aralık 1939 depreminde 32.938 kişi hayatını kaybetmiş ve demiryolunun kuzeyinde bugünkü modern şehir kurulmuştur. Bölgede yaşanan bir diğer büyük felaket ise 13 Mart 1992 depremidir ve bu sarsıntıda 653 kişi yaşamını yitirmiştir. Kentin yakın tarihindeki en büyük trajedilerden biri de 5 Temmuz 1993'te Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar köyünde gerçekleşen katliamdır. PKK mensuplarınca gerçekleştirilen bu saldırıda camiden çıkarılan cemaat kurşuna dizilmiş, evlerin yakılmasıyla birlikte toplam 33 sivil katledilmiştir.