Antalya'nın Tarih Kokan Yaylası: Elmalı
Antalya il merkezinin 114 km batısında, Muğla iline komşu olan Elmalı, Toros Dağları'nın Batı Akdeniz Bölgesi'ndeki kıvrımları arasında uzanan çanak şeklindeki bir plato üzerinde yer alır. Deniz seviyesinden ortalama 1.085 metre yükseklikte konumlanan bu tarihi ilçe, kuzeyinde 2.503 metre yüksekliğe varan Elmalı Dağı, doğusunda Tilkicilik Tepesi, batısında Topdağı Tepesi ve güneyinde Elmalı Ovası ile çevrilidir. Dört bir yanının dağlarla kaplı olması nedeniyle Akdeniz'in nemli havasından uzak kalan bölgede karasal iklim özellikleri daha ağır basar. Alçak kesimleri antropojen bozkırlarla kaplı olan ilçenin yüksek kesimlerinde yer yer ardıç ve sedir topluluklarına rastlanır.
Likya'dan Osmanlı'ya Uzanan Köklü Geçmiş
Tarih boyunca kuzey Likya bölgesinde yer alan ve birçok uygarlığın hakimiyetine giren Elmalı; tarihte "Kabalı", "Amelas" ve "Elmalu" isimleriyle anılmıştır. Anadolu Selçukluları döneminde bölgeye yerleştirilen Tekeli Türk boyları tarafından kurulup gelişen yerleşim, I. Bayezid devrinde Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Teke beyleri ve Osmanlı Teke Sancak beyleri tarafından yaylak olarak kullanılan bu bölge, bazı tarihi kitaplarda Teke Sancağı'nın merkezi olarak Antalya yerine gösterilmiştir. Kentle ilgili Osmanlı dönemine ait bilinen en eski kayıtlar 1419 tarihli vakıf belgelerine dayanmaktadır. 1455 yılındaki kayıtlarda geçen ve bir Tekeoğlu vakfı olan Bey Hamamı gibi yapılar, ilçenin Tekeoğulları döneminden itibaren imarına hız verildiğini göstermektedir. 19. yüzyıl sonlarında vakıf sayısının artmasıyla büyük bir yapısal gelişim gösteren Elmalı'da hükümet dairesi, camiler, medreseler, kiliseler, hanlar ve kütüphaneler inşa edilmiştir. Cumhuriyet döneminde, 1940 yılında yaşanan büyük bir yangında zarar gören ilçe, sonrasında yeniden imar edilmiştir.
Ekonomik Yapı ve Geleneksel Üretim
Elmalı ekonomisi genel olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Özellikle meyvecilikte büyük bir atılım gerçekleştiren ilçe, Türkiye'deki elma üretiminin %14'ünü karşılamaktadır. Son yıllarda verilen desteklerle seracılığın da geliştiği ilçede, sanayi faaliyetleri daha çok meyve işleme üzerine yoğunlaşmıştır. Bu kapsamda 2008 yılı Eylül ayında Tekke mahallesinde faaliyete geçen üzüm ve meyve şarabı fabrikası, 2009 yılında 2000 ton kapasiteye ulaşarak 2010 yılında ihracata başlamıştır. Bölgenin serin geçen yayla iklimi, yaz aylarında komşu sahil ilçeleri olan Finike, Demre, Kaş, Fethiye ve Kumluca'dan gelen yazlıkçılar için önemli bir cazibe merkezidir.
Kültürel Miras, Tarihi Keşifler ve El Sanatları
Tarih ve kültür meraklıları için Elmalı, önemli arkeolojik buluntulara ev sahipliği yapmaktadır. İlçeye bağlı Hacımusalar beldesinden ve Semahöyük mahallesinin Karataş mevkisinden çıkarılan küp mezarları, bölgenin antik dönemine ışık tutmaktadır. Yüzlerce yıllık Yörük kültürünün renk ve desen zenginliğini günümüze taşıyan ilçede bakırcılık, demircilik, kuyumculuk, ahşap işçiliği, kahve değirmeni yapımı ve taş işlemeciliği gibi geleneksel el sanatları yaşatılmaktadır. Özellikle Selçuklulardan miras kalan keçi kılından dokunmuş geometrik figürlü ve kelebek motifli çul kilimler, dayanıklılıkları ile bölgenin en özgün kültürel değerleri arasında yer almaktadır.