Eldivan'ın Tarihçesi ve İsim Kökeni
Eldivan, Çankırı ilinin köklü bir geçmişe sahip olan önemli bir ilçesidir. İlçenin tarihi M.Ö. 300 ve 400 yılları arasında Makedonya ve Pafloganya krallıklarına, daha sonra ise Galatlar ve Romalılara kadar uzanmaktadır. Malazgirt Savaşı'nın ardından, 1083 yılında Çankırı'nın fethi ile birlikte bölgeye Dümeli, Tatar, Ayrancı, İmamlar, İbiş ve Kayı boyundan Türk toplulukları yerleşmiştir. 1137 yıllarında Haçlı Seferleri sırasında geçici olarak kaybedilmiş fakat geri alınmıştır. Selçuklu ve Candaroğulları hakimiyetinin ardından Eldivan, 1383 yılında Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Cumhuriyet döneminde Çankırı'nın vilayet oluşuyla Çankırı'ya bağlı bir köy olan Eldivan, 1944 yılında nahiye olmuş, 1960 yılında ise 'Dümeli' olan ismi değiştirilerek ilçe yapılmıştır.
Eldivan ilçesi adını, kuzeyini Dümelli ovasının ve Yanlar deresinin çevirdiği dağdan almaktadır. Bu dağa halk arasında 'İldivan Dağı' denilmektedir. Bu dağ, 1071'den sonra Anadolu'ya yayılan Türkler için toplanma yeri olmuş ve adına da 'Er divanı' denilmiştir. Sonraları bu kelime şekil değiştirerek günümüzdeki 'Eldivan' adını almıştır.
Coğrafya ve İklim Şartları
Eldivan ilçesi coğrafi konum olarak; doğusunda Çankırı il merkezi, batısında Şabanözü ilçesi, kuzeyinde Korgun ilçesi, güneyinde ise Ankara'nın Kalecik ilçesi ile çevrilmiş durumdadır. Çankırı il merkezine olan uzaklığı 18 kilometredir. Eldivan ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 947 metredir ve ilçenin yüzölçümü 350 km²'dir. İlçe, tipik Orta Anadolu iklimi özelliklerine sahip olan karasal iklimin etkisi altındadır. İlçe merkezi çevresine göre çukur bir alanda yer aldığı için, kış aylarında çevredeki soğuk hava kütleleri ilçe merkezine yığılır; bu durum kış şartlarının ilçe merkezinde ağırlaşmasına sebep olur. İlçenin güneyinde yer alan İldivan Dağı, 1857 metre yüksekliği ile bölgenin en önemli yaylasıdır. İlçeye bağlı Sarayköy, Seydiköy, Çiftlik, Gölez ve Gölezkayı dahil olmak üzere toplam 16 köy bulunmaktadır.
Tarihi Değerler ve Önemli Şahsiyetlerin Türbeleri
Eldivan civarında doğrudan tescil edilmiş belirgin bir tarihi esere rastlanılmamaktadır. Ancak bölgenin köklü geçmişine ışık tutan tarihi kalıntılar mevcuttur. Orta ve Son Tunç Çağını temsil eden Dümeli Höyüğü ile Sarayköy ve Hisarcık arasında eski dönemlere ait harabelere rastlanmaktadır. İlçenin önemli tarihi ve manevi değerlerinden biri, Seydi köyünde caminin bitişiğinde mezarı bulunan, Selçuklular zamanında bölgeye gelen Türk büyüğü Hacı Murad-ı Veli'dir. Bunun yanı sıra, Gölez köyünde 1738 yılında ölen Sultan Bedrettin isminde bir zatın türbesi ve mezarı yer almaktadır.
Ekonomi ve Geleneksel Eldivan Kiraz Festivali
Eldivan'da doğal kaynak olarak az miktarda bentonit çıkarılmaktadır. Tarım arazilerinin dar ve vasıfsız olması ve doğal zenginliklerin sınırlı oluşu sebebiyle ilçenin ekonomik hayatı kendi kendine yeten, içe dönük kapalı bir model sergiler. Halkın en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. İlçede özellikle ileri düzeyde kiraz üretimi gerçekleştirilmektedir. Eldivan Kirazı, 04.03.2024 tarihinde mahreç işareti olarak Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir (Tescil No: 1550). Bu önemli tarım ürününü tanıtmak amacıyla her yaz hasat mevsiminde üç gün süren geleneksel 'Kiraz Festivali' düzenlenir. Cuma günü başlayan etkinliklerin birinci gününde Hacı Murad-ı Veli anma töreni düzenlenmekte; ikinci gününde kiraz yarışmaları, mahalli ve milli oyunlar, halk konserleri, sergiler ve Türk Hava Kurumu tarafından paraşüt atlayışları yapılmakta; üçüncü gününde ise milli düzeyde yağlı pehlivan güreşleri düzenlenmektedir. Ayrıca ilçenin sahip olduğu geniş orman arazisinde yetişen çam ve meşeler Orman İşletmeleri aracılığıyla ekonomiye kazandırılmaktadır.