Efeler Köyünün Tarihi ve Kökeni
Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı olan Efeler köyü, tarihi Maçaheli bölgesinin en köklü yerleşimlerinden biridir. Eski adı Eprati (Gürcüce: ეფრათi) olan köyün adına dair kesin bilgi bulunmamakla birlikte, ismin eski Gürcü aile adlarındaki "-at-i" sonlanmasından türemiş bir soyadı olduğu tahmin edilmektedir. Köyün ismi Gürcüce elyazması olan 12-16. yüzyıl tarihli Tbetis Sulta Matiane belgesinde Evprati şeklinde geçmektedir. Köyün, 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar tarafından ele geçirilmesinden önce de aktif bir yerleşim olduğu, o dönemde caminin bulunduğu yerdeki 12-13. yüzyıla tarihlenen kilisenin rahibi Svimon Evprateli'nin Şavşat'a göç etmesiyle bilinmektedir.
Osmanlı ve Rus İdaresi Dönemleri
Osmanlı Devleti'nin 1593 tarihli icmal defterine göre köy, Macahel livasının 19 köyünden biri olup yıllık 2.993 akçe vergi hasılatına sahipti. 1655 yılı cizye kayıtlarında köyde 20 Hristiyan hanenin bulunduğu belgelenmiştir. 1835 tarihli Osmanlı nüfus sayımında Macaheli sancağının bir köyü olarak geçen ve vergilendirme amacıyla erkek nüfusunun sayıldığı Efrat'ta 50 hanede 184 erkek kaydedilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılı nüfus sayımında 17 hanede 72 kişi olarak kaydedilmiş ve nüfusun tamamı Müslüman Gürcü (Acaralı) olarak belirtilmiştir. 1893 yılında köyü ziyaret eden Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, köyden 25 hanenin Osmanlı topraklarına göç ettiğini aktarmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyet Rusya ile yapılan anlaşmalarla sınırları belirlenen Eprati, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması uyarınca Türkiye'ye bırakılmıştır. 1922 yılındaki nüfus tespitinde köyde 19 hanede 160 Müslüman Gürcü nüfusun yaşadığı kaydedilmiştir. Köyün orijinal adı olan Eprati veya Efrat, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında Efeler olarak değiştirilmiştir. Köyün nüfusu 1940'ta 275 kişiye, 1965 yılında ise okuma yazma bilen 155 kişiyle birlikte 483 kişiye ulaşmıştır.
Coğrafi Konumu ve Görülmeye Değer Yapıları
Artvin il merkezine 88 kilometre, Borçka ilçe merkezine ise 56 kilometre uzaklıkta yer alan Efeler, deniz seviyesinden 890 metre yüksekliktedir. Köy sınırları içerisinde tarihi değer taşıyan iki önemli eser öne çıkmaktadır. Bunlardan ilki, günümüzde köy camisinin yerinde bulunan ve günümüze hiçbir kalıntısı ulaşamamış olan Eprati (Evprati) Kilisesi'dir. Köydeki en önemli ayakta kalan tarihi yapı ise Kraliçe Tamar döneminden kaldığı sanılan, tek kemerli yapısıyla dikkat çeken ve yerel halk tarafından Sanaki Köprüsü olarak adlandırılan tarihi köprüdür.