Cudi Dağı Eteklerinde Bir Yerleşim: Dedeler Köyü
Şırnak ilinin Silopi ilçesine bağlı olan Dedeler Köyü, deniz seviyesinden 565 metre yükseklikte (rakım), Cudi Dağı eteklerinde kurulu köklü bir yerleşim yeridir. Bölgenin yakın tarihi boyunca geçirdiği idari, coğrafi ve demografik değişimleri yansıtan en özgün köy yerleşimlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Köyün Tarihçesi ve Geçirdiği Dönüşümler
Köyün bilinen en eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "dedeler" anlamına gelen Babıkan olarak geçmektedir. İdari olarak daha önceleri Mardin ilinin Silopi ilçesine bağlı olan yerleşim, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ilinin Silopi ilçesine bağlanmıştır. 1990'lı yıllarda güvenlik gerekçeleriyle köylülerin terk etmek zorunda kaldığı ve 'yasaklı bölge' kapsamına alınan Cudi Dağı eteklerindeki tarlalara, köy halkı ancak 2014 yılında geri dönebilmiştir. Köy, 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle tamamen boşaltılmış, 2006 yılında ise resmi olarak tekrar yerleşime açılmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Dedeler Köyü, Şırnak il merkezine 77 kilometre, Silopi ilçe merkezine ise sadece 7 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Coğrafi olarak Silopi ilçesinin kuzeyinde yer alan köye ulaşım son derece basittir; köy, doğrudan bir köy yolu aracılığıyla ilçe merkezine doğrudan bağlanmaktadır.
Yıllara Göre Demografik ve Nüfus Yapısı
Dedeler Köyü'nün nüfusu, bölgede yaşanan tarihi ve idari olaylara paralel olarak büyük dalgalanmalar göstermiştir. 1965 yılı genel nüfus sayımında 141 kişi olan nüfus, 1985'te 139, 1990'da 553 kişiye ulaşmıştır. Köyün en kalabalık dönemi olan 2000 yılında nüfusu 1.264 kişi olarak kaydedilmiştir. Yaşanan tahliyeler ve geri dönüş süreçlerinin ardından nüfus hızla azalmış; 2010 yılında 26, 2015 yılında 35 ve en son 2020 yılı resmi verilerine göre ise toplamda 25 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.