Cumhuriyet Döneminin İlk Barajı
Çubuk-1 Barajı, Ankara'da Çubuk Çayı üzerinde kurulmuş; içme, kullanma, sanayi suyu temini ve taşkın kontrolü amaçlarını taşıyan tarihi bir barajdır. Cumhuriyet tarihinin ilk barajı olma özelliğini taşıyan bu yapı, Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla 1930 yılında inşa edilmeye başlanmıştır. 1936 yılında tamamlanan baraj, 3 Kasım 1936 tarihinde bizzat Atatürk tarafından açılarak hizmete girmiştir.
Tarihsel Süreç ve Yeniden Doğuşu
Baraj, ilerleyen yıllarda Çubuk Çayı'na Çubuk ilçesinin kanalizasyonunun dökülmesinden kaynaklanan aşırı kirlilik ve baraj çanağının alüvyonlarla dolması sebebiyle işlevini kaybetmiştir. Bu doğrultuda 1994 yılından itibaren barajdan su alımı durdurulmuştur. Ancak 2010 yılında barajı kurtarmak amacıyla Ankara Büyükşehir Belediyesi Çubuk ve Karaköy atıksu arıtma tesislerini hizmete sokmuş ve kapsamlı bir temizlik çalışması başlatmıştır. 2021 yılı sonlarına doğru su havzasındaki temizliğin başarıyla tamamlanmasıyla, baraj 27 yıl aranın ardından yeniden su tutmaya başlamıştır.
Teknik Özellikleri ve Yapısal Yapısı
Beton ağırlık gövde dolgu tipinde inşa edilen Çubuk-1 Barajı'nın gövde hacmi 120.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği ise 25 metredir. Normal su kotunda göl hacmi 12,50 hm³ ve normal su kotunda göl alanı 0,94 km² olan baraj, yılda 3 hm³ içme suyu temin edilmesini sağlamaktadır.
50 Yılda 50 Eser Arasında
İnşaat Mühendisleri Odası, kuruluşundan itibaren geçen 50 yıl içerisinde Türkiye'de gerçekleştirilmiş olan en büyük 50 inşaat projesini bir jüri aracılığıyla belirleyerek "50 Yılda 50 Eser" adı altında ilan etmiştir. Çubuk-1 Barajı, taşıdığı büyük tarihi ve teknik değer sayesinde bu seçkin liste içerisinde gururla yer almaktadır.