Civan Köyü (eski adıyla Çvani), Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı, köklü tarihi ve coğrafi güzellikleriyle öne çıkan bir Karadeniz yerleşimidir. Artvin il merkezine 39 kilometre, Borçka ilçe merkezine ise 7 kilometre uzaklıkta konumlanan köy, deniz seviyesinden 508 metre yükseklikte yer almaktadır. Murgul Vadisi sınırları içinde yer alan Civan Köyü, Orta Çağ'dan günümüze uzanan tarihi izleri ve zengin kültürel geçmişiyle dikkat çeken önemli bir destinasyondur.
Tarihçe ve İsim Kökeni
Köyün bilinen en eski adı Gürcüce bir yer adı olan Çvani'dir (ჭვანი). Gürcistan sınırlarında da aynı kökten gelen Çvana (ჭვანა) adında bir köyün bulunması bu ismin kökenini doğrulamaktadır. Tarihi kayıtlarda Çvani adı Türkçeye Civan şeklinde aktarılmıştır; nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1927 tarihli Artvin vilayetine dair Osmanlıca eserde köy Civan (جیوان) olarak geçmektedir. Tarihsel Gürcistan'ın Klarceti bölgesinde yer alan bu topraklar, 16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Köyde bugün de kullanılmakta olan Tsitelmitsa (წითელმიწა), Tskaro (წყარო), Gağmikana (გაღმიყანა), Atieti (ატიეთი), Nakanapvari (ნაკანაფვარი), Katrovani (კატროვანი), Vazianihe (ვაზიანიხე) ve Ğele (ღელე) gibi Gürcüce yer adları köyün köklü tarihsel geçmişine ışık tutmaktadır.
Tarihsel Demografi ve İdari Süreç
Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusu tespit ettiği 1835 yılında köy, 29 hanede yaşayan 81 erkek nüfustan oluşmaktaydı. Kadın nüfusun da eklenmesiyle köyün o dönemki toplam nüfusunun yaklaşık 162 kişi olduğu tahmin edilmektedir. 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının köylerinden biri olan Çvani'nin nüfusu, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesi'ne göre 27 hane ve 102 erkek (tahmini 204 kişi) olarak kaydedilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakılan köy, 1886 Rus nüfus sayımında Cuvan (Джуван) adıyla kaydedilmiştir. Tamamı Gürcülerden oluşan 14 hanelik köyde bu dönemde 77 kişi yaşamaktaydı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre Gürcistan sınırlarında kalan köy, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır. 1925 yılında ise köyün ismi Civan olarak korunmuştur.
Görülmeye Değer Tarihi Miras: Çvani Kilisesi
Civan Köyü sınırları içerisinde tespit edilmiş tek tarihsel yapı kalıntısı, Yıldızlı mahallesinde bir evin avlusunda yer almaktadır. Bu tarihi kalıntının, eski bir Gürcü kilisesi olan Çvani Kilisesi'ne ait olduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde üzerinde bir samanlığın bulunduğu bu kalıntı incelendiğinde, kilisenin harç kullanılarak inşa edildiği anlaşılmaktadır. Bu yapı kalıntısı, köyün zengin tarihi geçmişini ve bölgedeki Orta Çağ Hristiyan mimarisini günümüze taşıyan en önemli kültür varlığıdır.