Çayırdüzü'ne Genel Bir Bakış
Erzurum'un Horasan ilçesine bağlı olan Çayırdüzü, zengin tarihi geçmişiyle öne çıkan sakin bir kırsal mahalledir. Erzurum il merkezine 103 kilometre, Horasan ilçe merkezine ise 20 kilometre mesafede konumlanan bu tarihi yerleşim yeri, deniz seviyesinden yaklaşık 1907 metre yükseklikte yer almaktadır. Coğrafi olarak Horasan'ın kuzeybatısında bulunan mahalle, çevre köylerden Yeşildere ve Dalbaşı mahalleleri üzerinden geçen bir köy yolu bağlantısıyla ilçe merkezine erişim sağlamaktadır.
Orta Çağ'dan Osmanlı Dönemine Uzanan Tarihçe
Köyün tarihi kaynaklardaki eski adı İlimi olarak bilinmektedir. Bu isim, 1928 yılında yayınlanan Osmanlıca köy listesinde "İlimi" (ایلمi) şeklinde resmi kayıtlarda yer almaktadır. Tarihsel olarak Aşağı Basiani bölgesinde yer alan köy, Orta Çağ döneminde Gürcistan Krallığı sınırları içerisinde bulunmaktaydı. Nitekim 13. yüzyılın başlarında Türkler ile Gürcüler arasında gerçekleşen tarihi Basiani Savaşı tam da bu bölgede meydana gelmiştir. Stratejik öneme sahip olan bu topraklar, yüzyıllar sonra, yani 1545 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden alınarak Osmanlı idaresine dahil edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi İdari Yapısı ve İsim Değişikliği
Cumhuriyetin ilk yıllarında da tarihi kimliğini koruyan İlimi köyü, 1928 yılı kayıtlarına göre Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasına bağlı Pasin-i Süfla nahiyesinin idari sınırları içerisindeydi. 1940 yılı genel nüfus sayımında 142 kişinin yaşadığı tespit edilen köy, 1953 yılında Horasan ilçesinin kurulmasıyla birlikte yeni kurulan bu ilçeye bağlanmıştır. İlimi isminin Türkçe olmaması gerekçe gösterilerek 1959 yılında köyün adı resmi olarak Çayırdüzü şeklinde değiştirilmiştir. 1965 yılı nüfus sayımına gelindiğinde köy nüfusunun 288 kişiye ulaştığı, ancak bu nüfus içerisinde yalnızca 17 kişinin okuma yazma bildiği resmi verilere yansımıştır.
Modern Dönem ve Günümüzdeki Yaşam
Erzurum'un 1993 yılında Büyükşehir statüsü kazanmasının ardından yaşanan idari dönüşümler Çayırdüzü'nü de etkilemiştir. 2012 yılında yürürlüğe giren 6360 Sayılı Yasa kapsamında Erzurum'daki tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, böylece Çayırdüzü köyü de resmi olarak Horasan Belediyesi'ne bağlı bir kırsal mahalleye dönüştürülmüştür. Günümüzde bir muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmekte olan mahallenin nüfusu yıllar içinde azalmış olup, 2021 yılı nüfus sayımı verilerine göre 66 kişiden oluşmaktadır.