Erzurum ilinin Tortum ilçesinde, deniz seviyesinden tam 2300 metre yükseklikte yer alan Çardaklı Mahallesi (eski adıyla Çinaçor veya Çineçor), köklü geçmişi ve coğrafi yapısıyla dikkat çeken tarihi bir yerleşimdir. Yaklaşık 45,76 kilometrekarelik geniş bir yüzölçümüne sahip olan mahalle, coğrafi açıdan Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde konumlanmıştır.
Köklü Tarih ve Çinaçor İsminin Kökeni
Çardaklı'nın bilinen en eski adı olan ve 1574 tarihli Osmanlı tahrir defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde geçen Çinaçor (veya Çineçor), Ermenice kökenli bir adlandırmadır. Bu yer adı, Ermenice "balık" (Ձկնա) ve "su" (ջուր) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, Türkçe karşılığı "Balıklı Dere" anlamına gelmektedir. Tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini barındıran yerleşim, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ı oluşturan tarihi Tao bölgesinde bulunmaktaydı. Bölge, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden devralınmıştır.
Osmanlı'dan Cumhuriyet Dönemine İdari Yapı ve Nüfus
1574 yılındaki Osmanlı mufassal defteri kayıtlarına göre Çardaklı, Tortum sancağının Liskav nahiyesine bağlı tamamı Hristiyan 15 haneli bir köydü. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı olan köyün nüfusu 10 haneye ve sadece erkeklerin sayıldığı dönemde 29 erkek nüfusa gerilemiştir (yaklaşık 58 toplam nüfus). Cumhuriyet Dönemi'nde 1928 kayıtlarında Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı olan köy, 1940 genel nüfus sayımında "Çineçar" adıyla 126 nüfusa sahipti. Yerleşimin özgün adı Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1950'li yılların ilk yarısında Çardaklı olarak değiştirilmiştir. 1965 sayımında 233 kişilik nüfusa sahip olan yerleşim, Erzurum'un 2012 yılında büyükşehir olmasıyla birlikte Tortum Belediyesi'ne bağlı bir mahalleye dönüştürülmüştür.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Özellikleri
Tarihi mahalle, Erzurum il merkezine 75 kilometre, Tortum ilçe merkezine ise 23 kilometre uzaklıktadır. Tortum ilçesinin kuzeydoğu kesiminde yer alan Çardaklı, D.062 numaralı Erzurum-Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna İncedere Mahallesi üzerinden bağlanan 14 kilometrelik bir köy yolu aracılığıyla ulaşım sunmaktadır. Çardaklı, hem tarihi zenginliği hem de 2300 metrelik yüksek rakımıyla bölgenin özgün kırsal dokusunu yansıtmaktadır.