Çankırı'nın Siyasi Temsil Tarihi ve Seçim Yapısı
Çankırı ili (1925 yılına kadar Kangırı olarak bilinmekteydi), Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) günümüzde 2 milletvekili göndermektedir. İlk olarak 1920 yılından beri yapılan tüm genel seçimlerde mecliste temsil edilmiş olan Çankırı ilinde tek bir seçim bölgesi bulunmaktadır.
Genel Seçimlerde Milletvekili Dağılımı Yapmış Partiler
Çankırı'da 1946 yılından 2018 yılına kadar gerçekleştirilen genel seçimlerde çok sayıda siyasi parti milletvekili çıkarmayı başarmıştır. Bu tarihi süreçte Çankırı'yı TBMM bünyesinde temsil eden parti ve gruplar şu şekildedir:
- Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
- Demokrat Parti (DP)
- Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP)
- Adalet Partisi (AP)
- Millet Partisi (MP)
- Demokratik Parti
- Anavatan Partisi (ANAP)
- Doğru Yol Partisi (DYP)
- Refah Partisi (RP)
- Fazilet Partisi (FP)
- Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)
- Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)
Çankırı Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Tarihi
Çankırı genelinde gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı seçimleri köklü bir geçmişe sahiptir. İlde 1923, 1927, 1931, 1935, 1938, 1939, 1943, 1946, 1950, 1954, 1957, 1961, 1966, 1973, 1980, 1982, 1989, 1993, 2000, 2007, 2014, 2018 ve 2023 yıllarında cumhurbaşkanlığı seçimi süreçleri yaşanmıştır. Bu süreçte dikkat çeken en önemli tarihi ayrıntı, 2014 yılına kadar cumhurbaşkanının TBMM tarafından seçilmiş olmasıdır. Ayrıca, 1982 anayasa referandumu cumhurbaşkanlığı seçimi ile birleştirilerek tek bir oylama şeklinde yapılmıştır.
Geçmişten Günümüze Genel ve Yerel Seçim Dönemleri
Çankırı ilinde 1920 yılından günümüze kadar çok sayıda seçim organize edilmiştir. Tarihsel sırayla yapılan seçim kategorileri şu şekildedir:
Milletvekili Genel Seçimleri
Çankırı ili kapsamında genel seçimler; 1920, 1923, 1927, 1931, 1935, 1939, 1943, 1946, 1950, 1954, 1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1983, 1987, 1991, 1995, 1999, 2002, 2007, 2011, 2015 Haziran, 2015 Kasım, 2018 ve 2023 yıllarında gerçekleştirilmiştir.
Yerel Seçimler
Çankırı'da yerel yönetimlerin belirlendiği yerel seçimler; 1930, 1934, 1938, 1942, 1946, 1950, 1955, 1963, 1968, 1973, 1977, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014, 2019 ve 2024 yıllarında düzenlenmiştir.
Senato ve Referandum Seçimleri
Çankırı ilini kapsayan Cumhuriyet Senatosu seçimleri 1961, 1968 ve 1977 yıllarında yapılmıştır. Bununla birlikte, anayasal düzenlemelerin oylandığı halkoylamaları (referandumlar) ise 1961, 1982, 1987, 1988, 2007, 2010 ve 2017 yıllarında gerçekleştirilmiştir.
Ara Genel ve Ara Yerel Seçimler
Tarihsel süreçte Çankırı'yı kapsayan ara genel seçimler 1936, 1947, 1948, 1949, 1951, 1966, 1968, 1975, 1979, 1986 ve 2003 yıllarında; ara yerel seçimler ise 1992 Haziran, 1992 Kasım, 1995, 2002 ve 2019 yıllarında organize edilmiştir.