Çalapverdi, Yozgat ilinin Boğazlıyan ilçesine bağlı, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihî ve idarî açıdan zengin geçmişe sahip bir köydür. Deniz seviyesinden 1276 metre rakımda kurulu olan yerleşim yeri, coğrafi konumu itibarıyla Yozgat il merkezine 97 km, Boğazlıyan ilçe merkezine ise yalnızca 7 km uzaklıktadır. Boğazlıyan ilçesinin kuzeydoğu yönünde konumlanan köy, ulaşım ağları açısından da avantajlı bir noktada olup 66.34 numaralı Boğazlıyan-Çandır-Çayıralan il yolunun hemen kenarında yer almaktadır.
Çalapverdi'nin Tarihsel Kökeni ve Eski İsimleri
Yerleşimin geçmişine dair kayıtlar incelendiğinde köklü bir geçmişe sahip olduğu görülmektedir. Köyün adı, 1907 yılına ait tarihî belgelerde günümüzdeki şekliyle, Türkçe dilinde "tanrıverdi" anlamına gelecek şekilde kaydedilmiştir. Daha eski dönemlere, özellikle Osmanlı İmparatorluğu zamanına gidildiğinde ise yerleşimin adının "Tacir Kışla Karyesi" karşılığı olarak yine Çalapverdi şeklinde kayıtlarda yer aldığı belgelenmiştir.
İdari Değişimler ve Belediye Dönemi
Çalapverdi, idari yapısında önemli dönüşümler atlatmış bir yerleşimdir. Köy, 7 Ağustos 1995 tarihinde gösterdiği nüfus ve yerleşim gelişimi doğrultusunda belediye statüsü alarak belde belediyesine dönüştürülmüştür. Belediye olduğu dönem boyunca yerel seçimlerle iş başına gelen Ahmet Yozgat (1999 - CHP), Hamza Kaya (2004 - AKP) ve Mehmet Tanrıkulu (2009 - CHP) gibi isimler belediye başkanlığı görevini yürütmüşlerdir. Ancak beldenin nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesiyle birlikte, 6360 sayılı kanun kapsamında 2013 yılında belediye statüsü sona ermiş ve yerleşim tekrar köy idari yapısına geri dönmüştür. Günümüzde köyün yönetimi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yürütülmektedir.
Nüfus Gelişimi ve Demografik Yapı
Köyün nüfusu yıllara göre büyük değişkenlikler göstermiştir. 1965 yılında yapılan genel nüfus sayımına göre 1.626 olan nüfus, 1990 yılında 2.011 kişiye yükselmiştir. Yerleşimin belediye statüsü kazandığı dönemdeki 2000 yılı nüfus sayımında 2.791 kişiyle en yüksek seviyesine ulaşan nüfus, sonraki yıllarda düşüş eğilimine girmiştir. 2013 yılında 1.125 kişiye gerileyen nüfus, 2020 yılı resmi verilerine göre ise 757 kişi olarak kaydedilmiştir. Çalapverdi Köyü, günümüzde de İç Anadolu'nun samimi köy kültürünü ve tarihî dokusunu yaşatmaya devam etmektedir.