Büyükçekmece Kervansarayı'nın Tarihi ve Önemi
İstanbul'un Büyükçekmece ilçesinde yer alan Büyükçekmece Kervansarayı; Kurşunlu Han, Sultan Süleyman Kervansarayı, Büyükçekmece Hanı veya Kurşunlu Kervansaray isimleriyle de bilinmektedir. İstanbul’dan batı istikametinde Rumeli’ye uzanan ana kervan ve askerî yoldaki menzil yerlerinden biri olarak inşa edilmiştir. Eskiden aynı konumda Fatih Sultan Mehmed devrinde de bir kervansaray bulunmaktaydı, ancak bu yapıdan günümüze herhangi bir iz kalmamıştır. Mevcut yapının kimin tarafından ve hangi tarihte yaptırıldığı kesin olarak bilinmese de kanal yapıları ve diğer eserlerle olan bağlantısı nedeniyle Kanûnî Sultan Süleyman dönemi eserleriyle çağdaş olduğu düşünülmektedir.
Mimar Sinan'ın Tasarımı ve İnşası
Taş malzeme kullanılarak inşa edilen kervansarayın yapımı 1566 yılında tamamlanmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi kaynaklarına göre Mimar Sinan’ın eser listelerinde bu kervansarayın adı geçmektedir. Yapının, XVI. yüzyıl içerisinde ve büyük ihtimalle Kanûnî Sultan Süleyman devrinde (1520-1566) Mimar Sinan tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. Tarih boyunca önemli bir konaklama noktası olan kervansarayda, ünlü seyyah Evliya Çelebi de 1069 Cemâziyelâhirinde (Mart 1659) Bosna’ya giderken konaklamış ve bu konaklama sırasında başından tatsız bir olay geçmiştir.
Yakın Dönem Kullanımı ve Restorasyon Süreci
Büyükçekmece Kervansarayı, II. Dünya Savaşı yıllarında askerî depo ve konaklama yeri olarak kullanılmış, ardından bir şahıs tarafından saman ambarı haline getirilmiştir. Zaman içerisinde harap hâle gelen bu tarihi taş yapı, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1965-1966 yıllarında tamir ettirilmiştir. Yapılan bu restorasyon çalışmaları sayesinde korunarak günümüze ulaştırılmıştır.
Günümüzdeki İşlevi
Geçirdiği restorasyon çalışmalarının ardından tarihi kimliği korunan Büyükçekmece Kervansarayı, günümüzde kültürel ve sanatsal etkinliklerin düzenlendiği bir etkinlik mekânı olarak aktif bir şekilde kullanılmaktadır.