Bozcaada'ya Genel Bir Bakış
Eski adıyla Tenedos olarak bilinen Bozcaada, Türkiye'nin (büyükşehir merkez ilçeleri hariç) köyü olmayan tek ilçesidir. Ege Denizi'nde Gökçeada'dan sonra ikinci en büyük, Türkiye'nin ise üçüncü büyük adası olan Bozcaada, Çanakkale iline bağlıdır. Anakaraya 6 km uzaklıkta bulunan ilçenin yüzölçümü 37 km² (coğrafi alanı 39,9 km²) olup, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 12 metredir. Adanın en yüksek noktasını ise 192 metre yüksekliğindeki Göztepe tepesi oluşturur. Kış aylarında sakin bir nüfusa sahip olan ada, yaz aylarında tatilcilerin gelmesiyle büyük bir nüfus artışı yaşamaktadır.
Destansı Tarihi ve Stratejik Önemi
Çanakkale Boğazı'nın girişindeki stratejik konumu nedeniyle antik çağlardan beri büyük önem taşıyan Bozcaada, Homeros'un İlyada ve Vergilius'un Aeneis destanlarında da yer bulmuştur. Aeneis destanına göre Yunanlar, Truva Savaşı'nın sonuna doğru Truvalıları savaşın bittiğine inandırmak ve Truva Atı'nı şehir surlarının içine aldırmak amacıyla filolarını bu adada saklamışlardır. Klasik antik çağ boyunca önemini koruyan ada; Ahameniş İmparatorluğu, Attika-Delos Deniz Birliği, Büyük İskender imparatorluğu, Pergamon Krallığı, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu ve Venedik Cumhuriyeti gibi pek çok gücün egemenliğine sahne olmuştur.
Osmanlı Hâkimiyeti ve Tarihsel Dönemeçler
Türklerin adayla ilk bağlantısı, 1328'de Aydınoğlu Umur Bey'in İzmir'i fethettikten sonra 8 gemilik filosuyla Bizans idaresindeki adaya düzenlediği seferle başlamıştır. Bozcaada, Fatih Sultan Mehmet döneminde 1455 yılında fethedilerek Ege Denizi'nde Osmanlı İmparatorluğu idaresine geçen ilk ada olmuştur. Fatih Sultan Mehmet adanın kalesini yeniden inşa ettirmiş, ünlü denizci Piri Reis ise 1521 tarihli Kitab-ı Bahriye eserindeki haritalarında adaya şimdiki ismiyle yer vermiştir. Ada, 1807 yılında Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rusya tarafından işgal edilerek kalesi yıkılmış, 1842 yılında ise II. Mahmut tarafından kale yeniden yaptırılmıştır. Çanakkale Savaşı sırasında müttefik kuvvetlerince işgal edilerek lojistik destek için kullanılan ve Ayazma tepesi ile Habbele ovası/tepesinde uçaklar için üç pist yapılan ada, nihayet 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakılmış ve 20 Eylül 1923'te teslim alınmıştır.
Ekonomik Değerler ve Doğal Güzellikler
Bozcaada yüzyıllardır üzümü, şarabı ve kırmızı gelincikleriyle meşhurdur. Ada ekonomisi günümüzde de bağcılık, şarap üretimi, balıkçılık, rüzgâr türbinleri ve turizm üzerine kuruludur. Doğal güzellikleriyle ziyaretçileri büyüleyen adanın en bilinen noktalarından biri, kıyı boyunca uzanan benzersiz kayalarıyla dikkat çeken Akvaryum Plajı'dır. Bozcaada, tarihi dokusunu koruyan sokakları ve zengin kültürel mirasıyla Ege'nin en gözde seyahat rotalarından biridir.