Başmelekler Kilisesi'nin Tarihi ve İnşası
Bursa'nın Mudanya ilçesinin Kumyaka semtinde bulunan ve halk arasında Kumyaka Kilisesi olarak da bilinen Başmelekler Kilisesi (Yunanca: Εκκλησία των Αρχαγγέλων), Bizans mimarisinin önemli tarihi örneklerinden biridir. Yapının 780 yılında inşa edildiği düşünülmektedir. Kilisenin inşası, Bizans İmparatoru IV. Konstantinos Porphyrogenetos tarafından 780-797 yılları arasında tamamlanmıştır.
Mimarisi ve Yapısal Özellikleri
Tarih boyunca büyük onarımlar geçirmiş olan Başmelekler Kilisesi, kare planlı bir mimariye sahiptir ve üzeri kubbe ile örtülüdür. Yapının duvarları tuğla ve taş malzeme kullanılarak örülmüştür. Kilisenin genel planı incelendiğinde, yan kısımlarda yer alan beşik tonoz ekler sayesinde haç şeklini oluşturduğu görülmektedir.
Satın Alınması ve Restorasyon Süreci
Başmelekler Kilisesi, 2012 yılında özel bir iş adamından İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi tarafından satın alınmıştır. Satın alma işleminin ardından köye ziyaret gerçekleştiren Patrikhane yetkilileri, o dönem harabe durumunda bulunan binaya bir kapı taktırarak yapıyı koruma altına almıştır. Restorasyon işlemleri başlayana kadar kiliseyi ziyaret etmek isteyenlerin erişebilmesi amacıyla, kilisenin anahtarı köyün muhtarına teslim edilmiştir. Daha sonra, 2016 yılında Bursa Müzeler Müdürlüğü'nün de desteğiyle restorasyon çalışmalarına başlanmıştır.
Günümüzdeki Durumu ve Ziyaret Saatleri
Normal zamanlarda kapalı tutulan kilise, tarihi ve kültürel önemiyle dikkat çekmektedir. Yapı, Rum Ortodoks vatandaşlar tarafından yılda iki kez, yortu ve paskalya günlerinde ziyaret edilerek dini etkinlikler için kullanılmaktadır.