Bağrıbütün'ün Tarihçesi ve İsim Kökeni
Bağrıbütün, Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı tarihi bir mahalledir. Yerleşimin 1925 yılındaki ismi Geremia olarak kabul edilmiş, daha sonra ise Kürtçe ismi olan Demira (Dêmîra) ile değiştirilmiştir. Mahallenin tarihsel geçmişi 15. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Bu dönemde İran'dan kaçan Türklerin bir bölümünün buraya yerleştiği ve İran'daki köylerin isimlerini buraya da verdikleri bilinmektedir. Günümüzde bile İran'da Demirali adında bir köy olduğu söylenmektedir. Demira isminin ise İran'ın Erdebil bölgesinde bulunan Demiraşehr'den geldiği tarihi kaynaklarda yer almaktadır.
İran'dan Anadolu'ya Kültürel ve Demografik Göçler
İran'ın Azerbaycan bölgesinden gelen Meşkinli Avşarları da bölgeye yerleşerek zamanla Kürtçe konuşmaya başlamışlardır. Türkiye'ye göç eden bu topluluklar, kökenlerini ve nereden geldiklerini unutmamak amacıyla kendilerine Meşkinli (Mejdinli) ya da Demiralı demişlerdir. Bu göç dalgasıyla Mardin'e yerleşenler Kürtçe konuşurken, Iğdır'ın Tuzluca ilçesi Üçkaya mahallesine gidenler ise Azeri olarak kalmışlardır.
Doğal Güzellikleri ve 1950'li Yıllardaki Sosyal Yapı
Bağrıbütün, geçmiş dönemlerde coğrafi özellikleri ve zenginlikleriyle bölgenin önemli merkezlerinden biri olmuştur. Kıraç toprakların arasında adeta yeşil bir vadiyi andıran doğal güzellikleri ve buz gibi akan meşhur kaynak sularıyla ün kazanmıştır. 1950'li yıllarda içerisinde karakolu, ilkokulu, iki adet köy kahvesi, değirmeni ve bakkalı bulunan, yaklaşık 450 haneli büyük bir nahiye konumundaydı.
Büyük Göç Dönemi ve Mahallenin Günümüzdeki Durumu
1990'lı yıllardan sonra büyük bir göç yaşayan mahallede sosyal ve coğrafi yapı büyük ölçüde değişmiştir. Göç sonrasında sahipsiz kalan bağlar, bahçeler ve meralar zamanla bakımsızlaşarak kuru ve bej rengi bir görünüme bürünmüştür. Günümüzde mahallede yaşayan aile sayısı 15'i geçmemektedir. Mahallenin geçmiş yıllardaki nüfus verilerine bakıldığında; 1997 yılında 1.750, 2000 yılında 2.100 (Yerelnet verilerine göre 1.261) ve 2007 yılında ise 2.500 nüfusa ulaştığı görülmektedir. Coğrafi konum olarak Mardin il merkezine 70 km, Kızıltepe ilçe merkezine ise 40 km uzaklıkta yer almaktadır.