Ayçukuru Mahallesi'ne Genel Bakış
Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesinde yer alan Ayçukuru, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde bulunan ve 2300 metre rakıma sahip olan huzurlu bir kırsal mahalledir. Erzurum büyükşehir statüsüne geçtikten sonra, 2012 yılında yürürlüğe giren 6360 Sayılı Yasa kapsamında köy tüzel kişiliği kaldırılarak Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi haline gelmiştir. Bu sakin yerleşim yeri, günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.
Tarihçe ve İdari Geçmiş
Ayçukuru Mahallesi'nin tarihi kökenleri oldukça eskiye dayanmaktadır. Bölgenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında, Ermenicede 'Kisag deresi' anlamına gelen Kıskasor ya da Kızkasor olarak geçmektedir. Cumhuriyet döneminde uzun süre Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir köy olarak varlığını sürdüren yerleşim, 1989 yılında yeni kurulan Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. Yıllar içindeki göçlerle nüfusu azalan mahallede 2022 yılı verilerine göre sadece 13 kişi yaşamaktadır.
Edebiyattaki Yeri: Kıyamet Emeklisi
Tarihsel ve coğrafi özelliklerinin yanı sıra, Ayçukuru edebiyat dünyasında da önemli bir yere sahiptir. Ünlü yazar Şule Gürbüz'ün kaleme aldığı Kıyamet Emeklisi adlı romanındaki olayların büyük bir parçası, Erzurum'un Pazaryolu ilçesine bağlı bu sessiz ve kendine has dokusu olan Ayçukuru Köyü'nde geçmektedir. Bu yönüyle mahalle, kitapseverler ve edebiyat meraklıları için de ayrı bir çekim merkezi oluşturmaktadır.
Coğrafya ve Ulaşım
Coğrafi konumu itibarıyla Ayçukuru Mahallesi, Erzurum il merkezine 148 km, Pazaryolu ilçe merkezine ise 26 km uzaklıkta, ilçenin güneybatı yönünde yer almaktadır. Mahalleye ulaşım sağlamak isteyenler için D.050 numaralı Bayburt-Artvin devlet yolu ana güzergahı oluşturmaktadır. Mahalle yolu; Hacılar, Kılıçcı ve Dikmetaş mahalleleri üzerinden geçerek bu devlet yoluna 19,9 kilometrelik bir bağlantı yolu ile bağlanmaktadır.