Ankara'nın 55 kilometre batısında konumlanan Ayaş, köklü geçmişi, şifalı suları ve verimli tarım topraklarıyla İç Anadolu Bölgesi'nin en özgün ilçelerinden biridir. Deniz seviyesinden ortalama 954 metre yükseklikte yer alan ve 1.041 kilometrekarelik geniş bir yüzölçümüne sahip olan ilçe, hem kültürel mirası hem de doğal zenginlikleri ile dikkat çekmektedir.
Ayaş'ın Köklü Tarihi ve Oğuz Boylarının Mirası
Ayaş'ın oldukça uzun bir tarihi geçmişi bulunmakta olup, ünlü gezgin Evliya Çelebi'nin eserlerinde ve geleneksel halk şarkılarında ilçenin adı sıkça geçmektedir. Tarihsel süreçte bölgeye yerleşen toplulukların başında Oğuz boyları gelmektedir; nitekim ilçedeki Bayat, Afşar, Peçenek, Kıpçak ve Kargın gibi köy isimleri bu köklü yerleşimin en somut kanıtlarıdır. İdari açıdan da önemli bir geçmişe sahip olan Ayaş, 1554 yılında Sancak merkezi yapılmış, 1864 yılında ise Ankara'nın bir nahiyesi haline getirilmiştir. Eğitim düzeyinin tarihsel açıdan ileri olduğu ilçede, 1900 yılı itibarıyla 8 medrese, 2 iptidai mektep ve 1 rüştiye faaliyet göstermekteydi.
Şifalı Kaplıcalar ve Doğal Zenginlikler
Ayaş, özellikle şifalı içmeleri, kaplıcaları ve ılıcalarıyla Türkiye genelinde büyük bir üne sahiptir. Turizm potansiyeli yüksek olan ilçede, 2008 yılı itibarıyla 2.000 yatak kapasitesine sahip modern bir kaplıca tesisinin inşasına başlanmıştır. Doğal ve tarihi güzellikleriyle ziyaretçileri büyüleyen ilçe sınırları içerisinde yer alan Asartepe Kanyonu doğaseverler için eşsiz bir rota sunarken, bölgenin manevi duraklarından biri olan Yağmur Dede Türbesi ile tarihi dokusunu koruyan Ayaş Tarihi Paşa Hamamı da sıklıkla ziyaret edilen önemli noktalar arasında yer almaktadır.
Tarım, Meşhur Domates ve Geleneksel Dut Festivali
Geniş yeşillik alanları ve verimli tarım arazileriyle bilinen Ayaş, tarımsal üretimiyle ekonomisini canlı tutmaktadır. Özellikle kendine has lezzetiyle ün kazanmış olan Ayaş domatesi bölgenin en önemli tarım simgelerinden biridir. Ayrıca bol miktarda dut ağacının bulunduğu ilçede, her yıl haziran ayının son haftasında geleneksel Dut Festivali düzenlenmektedir. Büyük bir coşkuyla kutlanan ve ilçenin tanıtımına katkı sağlayan bu festivale katılım oldukça yüksek düzeyde olup, örneğin 2010 yılında düzenlenen şenliklere yaklaşık 40 bin kişi katılım göstermiştir.