Aşağıkırzı'nın Tarihsel Arka Planı ve Osmanlı Dönemi Kayıtları
Bayburt ilinin Aydıntepe ilçesine bağlı olan Aşağıkırzı, köklü bir geçmişe ev sahipliği yapmaktadır. Köyün bilinen tarihi kayıtları, 1530 yılı Osmanlı tahrir defterine kadar uzanmaktadır. Bu dönemde yerleşim, Kirzu-yi Süflā adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1591 yılı tahririnde ise Kirz-yı Süfla adıyla anılan köyde yalnızca erkek nüfus kaydedilmiş olup; 118 Hristiyan ve 3 Müslüman olmak üzere toplam 121 neferin (erkek) burada yaşadığı belgelenmiştir.
Yüzyıllar Boyunca Sosyal ve Demografik Değişim
Zaman içerisindeki demografik yapısı incelendiğinde yerleşim, 1642 yılı avarız defterinde Kırzı-i Süfla adıyla anılmıştır. Bu tarihte köyde 6 Müslüman ve 17 Hristiyan olmak üzere toplam 23 hane bulunmakta ve ayrıca 2 askeri görevli yer almaktaydı. 1835 yılı Osmanlı nüfus kayıtlarında ise tamamı Müslüman olan 23 hanede, mufassal deftere göre 67 (bazı kayıtlarda 66) erkek nüfus yaşamaktaydı. Bu dönemde köyde yapılış tarihi bilinmeyen bir mescit ile Hace Yakut adına inşa edilmiş bir zaviye yer alıyordu ve köy gelirlerinin bir kısmı bu mescit ile zaviyenin vakıflarına aktarılıyordu.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Yapı
Cumhuriyet'in kurulmasının ardından, 1928 yılı kayıtlarına göre Aşağı Kırzı köyü Gümüşhane vilayetinin Bayburt kazasına bağlı Hart nahiyesine dahil edilmiştir. 1940 yılı genel nüfus sayımında ise Aşağı Kırzi adıyla kaydedilen köyün nüfusu 224'ü erkek ve 248'i kadın olmak üzere toplam 472 kişiden oluşmaktaydı. Günümüzde Aydıntepe ilçesine bağlı olan köyün nüfusu 2022 yılı verilerine göre 325 kişi olarak tespit edilmiştir.
Kültürel Miras ve Görülmeye Değer Yapılar
Aşağıkırzı köyü, zengin tarihi birikimini yansıtan kültürel miras unsurlarına sahiptir. Köyde varlığı bilinen ve köy sakinleri tarafından da teyit edilen eski bir kilisenin varlığı yerleşimin geçmişine ışık tutmaktadır. Bunun yanı sıra, günümüzde köy mezarlığında yer alan bir türbe de yerleşimin önemli tarihi ve kültürel yapıları arasındadır. Coğrafi konumu itibarıyla Bayburt il merkezine 12 kilometre, Aydıntepe ilçe merkezine ise 4 kilometre mesafede bulunan köy, Karadeniz Bölgesi'nde ziyaret edilmeye değer tarihi bir duraktır.