Antioheia Lamotis Antik Kenti
Antioheia Lamotis (Yunanca: Ανtiόχεια η Λαμωtiς), antik Kilikya bölgesinde, Lamos (veya Lamus) nehrinin ağzında kurulmuş Helenistik bir liman kentidir. Günümüzde Mersin iline bağlı Erdemli ilçesinin birkaç kilometre güneybetisinde, Limonlu mahallesi kıyı şeridinde konumlanmaktadır. Bölgedeki arkeolojik buluntulardan (Traheia Haradros'un batı kıyılarında, bugünkü Halandran yakınlarında) ve üzerinde "Lamosluların limanı" yazan tarihi bir levhadan hareketle, bu antik kentin Kragos Antiochia'sından Haradros'a kadar uzanan geniş bir alana yayıldığı tahmin edilmektedir.
Coğrafi Konumu ve İsim Karışıklığı
Antik kent kaynaklarda "Isauria'daki Antiochia" veya "Antiochia super Cragum" olarak da adlandırılmıştır. Ancak Isauria bölgesi; kuzeyde Likaonya, batıda Pisidya ve güneyde Traheia Kilikya'sı arasında, Toros Dağları'nın kuzey yamaçlarında yer alan dağlık bir bölgedir. Coğrafi konumu göz önüne alındığında, kentin "Isauria'daki Antiochia" olarak adlandırılmasının doğru olmadığı düşünülmektedir. Antioheia Lamotis, Roma döneminde Kilikya'nın Lamotis Bölgesi'nin başkenti olarak önemli bir idari rol üstlenmiştir.
Doğal Bir Sınır Olarak Lamos Nehri
Şehirle özdeşleşen Lamos (Lamus) nehri, antik coğrafyada çok önemli bir sınır çizgisiydi. Başka bir açıdan belirgin bir önemi bulunmayan bu nehir, Kilikya Aspera (Dağlık Kilikya) ile Kilikya Propria (Ova Kilikya) arasındaki doğal sınırı oluşturmaktaydı. Tarihsel kayıtlara göre nehir Bizanslı Stephanos tarafından; hem nehir hem de şehir ise ünlü antik yazarlar Strabon ve Ptolemaios (Batlamyus) tarafından eserlerinde zikredilmiştir.
Piskoposluk Dönemi ve Günümüzdeki Mirası
Helenistik, Roma ve Bizans İmparatorluğu dönemlerinde yerleşim gören antik kent, ilerleyen süreçte önemli bir piskoposluk merkezi haline gelmiştir. Günümüzde artık aktif bir yerleşim piskoposluğu olmasa da, Roma Katolik Kilisesi bünyesinde "Lamus" adı altında bir unvan piskoposluğu (titüler piskoposluk) olarak manevi varlığını sürdürmektedir.