Ankara Palas (eski adıyla Ankara Vakıf Oteli), Türkiye'nin ilk yıllarında Ankara'da milletvekilleri için bir sosyal tesis ve resmi konuklar için konukevi olarak hizmet vermiş, Türk siyasi ve sosyal hayatının birçok önemli olayına tanıklık etmiş son derece kıymetli bir yapıdır. İlk olarak diplomat Dr. Rıza Nur tarafından yetim çocuklara gelir getirmesi amacıyla yaptırılmaya başlanan bu tarihi bina, günümüzde Ankara Palas Müzesi adıyla kapılarını ziyaretçilerine açmıştır.
Ankara Palas'ın Tarihçesi
Ankara'nın Altındağ ilçesine bağlı Ulus semtinde, İkinci Meclis Binası'nın tam karşısında yer alan yapının inşası 1924-1927 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. İlk tasarımı ünlü mimarlardan Vedat Tek tarafından yapılan bina, Sıhhiye Vekaleti'ne ait bir yapı olarak başlasa da mimarlık ücretinin ödenmemesi nedeniyle Vedat Bey'in işi bırakması üzerine Mimar Kemalettin Bey'in yeni tasarımına göre tamamlanmıştır. Mimar Kemalettin Bey, yapının inşası sürerken şantiyede hayatını kaybetmiştir. Vakıflar İdaresi'ne devredilen otel, 17 Nisan 1928 günü 120 yatak kapasitesi ile resmen hizmete girmiştir.
Cumhuriyet Baloları ve Seçkin Konuklar
1930'larda siyasetçilerin, gazetecilerin ve sanatçıların buluşma noktası olan Ankara Palas, aynı zamanda yurt dışından gelen resmi heyet ve konukların ağırlanması görevini de üstlenmiştir. Atatürk devrimleri ile Türk toplum hayatına getirilen sosyal yeniliklerin ilk defa burada başlatıldığı bilinmektedir. Özellikle kadınların erkeklerle eşit koşullarda sosyal hayata katılmasına öncülük eden sosyal etkinliklere ev sahipliği yapan otelde, cumhuriyetin ilk yıllarının en ünlü etkinlikleri olan Cumhuriyet Baloları düzenlenmiştir. Tarihi boyunca İran Şehinşahı Rıza, Afgan Kralı Emanullah Han, Irak Kralı Emir Faysal, Yunanistan Başbakanı Elefterios Venizelos ve ABD Başkanı Dwight Eisenhower gibi çok önemli devlet adamları burada ağırlanmıştır.
Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Simgesi
Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın en seçkin örneklerinden biri olan Ankara Palas, genel görünümü itibarıyla dikdörtgen şeklinde tasarlanmış, bodrum kat dahil 3 katlı görkemli bir yapıdır. Binanın cephesinde göz alıcı çini süslemeler yer almaktadır. İç mekan tasarımında ise ortada büyük bir balo salonu, bu salonun bitişiğinde önünde teras bulunan bir çay ve oyun salonu, arkasında ise geniş bir yemek salonu konumlandırılmıştır. Yapıdaki 60 konuk odasının 16'sı zemin katta yer alırken, birinci katta ise özel bir suit daire bulunmaktadır.
Devlet Konukevinden Müzeye
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün malı olan bina 1975 yılına kadar otel olarak işletilmiş, 1976-1982 yılları arasında ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından ofis ve sergi alanı olarak kullanılmıştır. 1982 yılında Dışişleri Bakanlığı tarafından kapsamlı bir restorasyondan geçirilerek 29 Ekim 1983 günü düzenlenen kabul resmiyle "Ankara Palas Devlet Konukevi" olarak tekrar hizmete açılmıştır. 3 Eylül 2018 tarihinde Cumhurbaşkanlığı'na devredilen bina, gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından 21 Şubat 2024 tarihinde "Ankara Palas Müzesi" adıyla kapılarını ziyarete açmıştır.