Borçka'nın Tarihi Mirası: Ambarlı Köyü
Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köy olan Ambarlı, tarih boyunca farklı kültürlerin ve idarelerin etkisi altında kalmış zengin bir geçmişe sahiptir. Köyün bilinen eski adı olan Dampala veya Dampali (დამპალა / დამპალი), Gürcücede "kokuşmuş su" veya "bataklık" anlamına gelmektedir. Dampala aynı zamanda Gürcistan'ın doğusunda yaygın olan ve "kisi" (ქისი) adıyla bilinen bir üzüm cinsidir. Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesiminde yer alan Klarceti bölgesinin bir parçası olan köy, 16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir.
Tarihsel Süreçte Nüfus Yapısı ve Göçler
Osmanlı idaresi altındayken Çıldır Eyaleti sınırlarında yer alan Dampala, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'ne bağlı Lazistan sancağının Livana kazasına bağlı bir köy konumundaydı. Bu dönemde sadece erkek nüfusunun sayıldığı tespitte köyde 11 hane ve yaklaşık 52 Müslüman Gürcü nüfus bulunmaktaydı. 93 Harbi'nin ardından Rus hâkimiyetine giren köyde, 1886 yılında tamamı Gürcü olan 57 kişi yaşamaktaydı. Köyde kullanılan Nağvarevi, Tsitlobi, Velikana, Saliurebi, Gverduli ve Kalo gibi yer adları da yerleşimin köklü Gürcü geçmişini doğrulamaktadır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır. Rus idaresi döneminde yaşanan yoğun göçler nedeniyle nüfusu 1922'de 24 kişiye kadar gerileyen köyün adı, 1925 yılında Anbarlı (daha sonra Ambarlı) olarak değiştirilmiş ve 1935 yılındaki nüfus sayımında dışarıdan yerleştirilen nüfusla birlikte 335 kişiye ulaşmıştır.
Dampala Kilisesi Kalıntıları
Ambarlı köyünde varlığı bilinen yegâne tarihi yapı Dampala Kilisesi'dir. Köyün merkez mahallesinde, günümüzde bir köylünün bahçesinde bulunan kiliseden günümüze yalnızca güneybatı duvarının 3 × 1,5 metre ölçülerindeki küçük bir parçası kalmıştır. Bu duvar kalıntısından, Dampala Kilisesi'nin kireç harcı kullanılarak yeşilimsi renkteki kaba taşlarla inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Özellikleri
Karadeniz Bölgesi sınırlarında, 286 metre rakımda yer alan Ambarlı köyü, karayoluyla Artvin il merkezine 38 kilometre, Borçka ilçe merkezine ise 6 kilometre mesafede bulunmaktaydı. Ancak bölgede gerçekleştirilen baraj inşasının ardından köyün ulaşım yolu değişmiş ve bu mesafeler artış göstermiştir.