Alaçatı, İzmir ilinin Çeşme ilçesine bağlı tarihi ve turistik bir kentsel mahalledir. İzmir il merkezine 76 km, Çeşme ilçe merkezine ise 8,6 km uzaklıkta yer alan mahalle, Çeşme Yarımadası'nın güneyindeki Yumru Körfezi'ne kadar uzanır. Ulaşım ağlarına oldukça yakın olan yerleşimin güneyinde Çeşme-İzmir otoyolu, kuzeyinde ise D.300 Çeşme-İzmir devlet yolu ile doğrudan bağlantısı bulunmaktadır.
Alaçatı'nın Tarihi ve İsim Kökeni
Antik Çağ'daki adı Grekçe "vahşi zeytin ağacı" anlamına gelen Agrilia olan yerleşimin adı, 1525 yılı Osmanlı kayıtlarında "alaca at" sözcüğünden türetilmiş olan Alacat ya da Alacaat olarak geçmektedir. 1890 yılı kayıtlarında Alátsata adıyla anılan mahalle, 1928 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. Eskiden burada yaşayan Rumların kökeni, 18. yüzyılda bölge ayanı Hacı Memiş Ağa tarafından bölgedeki bataklığı kurutmak amacıyla Sakız Adası ve civarındaki adalardan getirilen işçilere dayanmaktadır.
Göçler ve Demografik Yapı
1904 yılında nüfusunun tamamı Rumlardan oluşan yaklaşık 15.000 kişilik bir nüfusa sahip olan Alaçatı, Balkan Savaşları sonrasında Kolaşin Boşnakları ve Kosovalı Arnavutların yerleşimine sahne olmuştur. Nüfus mübadelesinin ardından ise bölgeye Kavala, Kesriye, Karaferya (Veria) ve Karacaova göçmenleri yerleştirilmiştir. Bu zengin kültürel mirasla harmanlanan mahalle, özellikle 2000 yılından itibaren çarpıcı bir gelişim göstererek Ege Bölgesi'nin en popüler turistik merkezlerinden biri haline gelmiştir.
Görülmeye Değer Yerler ve Eğitim Kurumları
Alaçatı'nın kendine özgü klasik Türk mimarisi tarzındaki evleri, popüler gezi noktalarından Kemalpaşa Caddesi ve Hacımemiş Caddesi ile simge niteliğindeki tarihi Yel Değirmenleri görülmeye değer başlıca yerlerdir. Mahalle sınırları içerisinde ayrıca eğitim kalitesini destekleyen Çeşme Yahya Kerim Onart Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi ile Yaşar Eğitim Ve Kültür Vakfı Anadolu Lisesi hizmet vermektedir.