Alaca Köyü'nün Coğrafi Konumu
Bayburt ilinin Aydıntepe ilçesine bağlı tarihi bir yerleşim yeri olan Alaca Köyü, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Coğrafi konumu itibarıyla deniz seviyesinden 1819 metre yükseklikte konumlanan bu yerleşim yeri, Bayburt il merkezine 32 kilometre, Aydıntepe ilçe merkezine ise 17 kilometre uzaklıktadır. Günümüzde düşük bir nüfusa sahip olan köy, köklü tarihi geçmişiyle bölgenin önemli kırsal yerleşimlerinden biridir.
Menge'den Alaca'ya: Tarihsel Süreç
Alaca köyünün tarihi kayıtlardaki eski adı Menge olarak geçmektedir. Köyün bu eski ismi, 1835 ve 1848 tarihli nüfus defterlerinde ve 1928 yılına ait Osmanlıca köy listesinde "Menge" (منكە) biçiminde tescil edilmiştir. Bölge, tarih boyunca farklı idari yapılara bağlanmıştır.
Osmanlı Dönemi Kayıtları ve Nüfus Yapısı
Menge, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespiti sırasında Bayburt'un köylerinden biriydi. Çoruh Havzası’nın yukarı kısmında yer alan Bayburt ise, o tarihte Erzurum vilayetinin Erzurum sancağına bağlı bir kazaydı. Bu dönemde köyde 7 hanede 11 erkek kaydedilmiştir. Osmanlı idaresinin geleneksel olarak sadece erkek nüfusunu tespit etmesinden dolayı, köyün toplam nüfusunu öngörmek için erkek sayısı kadar kadın nüfusu eklendiğinde Menge'nin toplam nüfusunun yaklaşık 22 kişiden oluştuğu ortaya çıkmaktadır. Menge köyü bu tarihte, Aşağı Ahsunk köyünden sonra, Lipana köyüyle birlikte Bayburt'un nüfus açısından ikinci en küçük köyü konumundaydı.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Menge, 1928 yılında Gümüşhane vilayetinde, Bayburt kazasının Hart nahiyesine bağlı bulunmaktaydı. 1935 genel nüfus sayımında da aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 115 kişiden oluşuyordu. Menge adı "yabancı kökten geldiği" gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Alaca olarak değiştirilmiştir. Köyün adı 1960 genel nüfus sayımı sonuçlarında "Alaca (Menge)" olarak geçmektedir. Bu sırada Alaca köyü, Gümüşhane ilinin Bayburt ilçesinin Hart bucağına bağlı olup nüfusu 144 kişiden oluşmaktaydı. Yıllar içerisinde nüfusu azalan Alaca köyünde, 2022 yılı verilerine göre 35 kişi yaşamaktadır.