İstanbul'un tarihi Fatih ilçesinde, Vatan Caddesi ile Millet Caddesi'nin kesiştiği noktada yer alan Aksaray Mahallesi, hem köklü geçmişi hem de modern şehir içi ulaşımındaki stratejik konumu ile öne çıkmaktadır. Çevresi Unkapanı, Fatih, Laleli, Fındıkzade ve Yenikapı semtleri ile sarılı olan bu mahalle, 0.97 km² yüzölçümüne sahiptir. 2024 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre mahallenin nüfusu 8.089 kişidir.
Aksaray Semtinin Tarihçesi
Semtin kuruluşu ve ismi Fatih Sultan Mehmet dönemine dayanmaktadır. Bu dönemde Karamanoğlu Beyliği'nin ortadan kaldırılmasıyla birlikte beylik halkının büyük bir kısmı İstanbul'a zorunlu göçe tabi tutulmuştur. Karamanoğulları Beyliği'nin önemli şehirlerinden biri olan Aksaray'ın halkı, İstanbul'da günümüzdeki Yenikapı ile Unkapanı arasındaki düzlüğe yerleştirilmiş ve yerleşim alanının adı da bu göç dolayısıyla Aksaray olarak anılmaya başlanmıştır.
İdari Yapısı ve Gelişimi
Aksaray Mahallesi'nin güncel sınırları ve idari yapısı yakın dönemde yapılan düzenlemelerle şekillenmiştir. Bölge, idari teşkilatta 2009 yılına kadar Çakırağa Mahallesi adıyla geçmekteydi. 2008 yılında gerçekleştirilen bir düzenleme ile Kürkçübaşı, Çakırağa, Yalı ve İnebey mahallelerinin birleştirilmesi sonucunda günümüzdeki Aksaray Mahallesi kurulmuştur.
Şehir İçi Ulaşımın Ana Aktarma Noktası
Aksaray Mahallesi, T1 tramvay hattı ve M1 metro hattının kesişim noktasında yer alması sebebiyle İstanbul ulaşımında kritik bir role sahiptir. İDO Yenikapı Terminali ile Topkapı, Taksim ve Beşiktaş gibi önemli semtlerin merkezinde bulunması ve Yenikapı Aktarma Merkezine yakınlığı sayesinde şehir içi ulaşımın ana aktarma noktalarından biridir. Semtten geçen demir yolu ulaşım ağları arasında Yenikapı - Atatürk Havalimanı metro hattı, Yenikapı - Kirazlı metro hattı ve Bağcılar - Kabataş tramvay hattı bulunmaktadır. Ayrıca mahalleden geçen 142E, 32A, 36, 36ES, 38, 38Z, 89, 89B, 89K, 90B, 91E, 92B, 92K, 94A, 97 ve 97G otobüs hatları ile Güzeltepe, İmar Blokları, Karayolları, Vialand, Yıldıztabya, Pazariçi ve Taksim yönlerine çalışan minibüs hatları da semti ulaşılabilir kılmaktadır.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar
Semtin tarihi dokusunu yansıtan ve dikkat çeken en önemli noktalar arasında Pertevniyal Lisesi ve Pertevniyal Valide Sultan Camii yer almaktadır. Bunun yanı sıra İbrahim Hakkı Paşa ve Tiryal Hanım Çeşmesi de semtin dikkat çeken kültürel ve tarihi yapıları arasında bulunmaktadır.