Akçakale Kalesi, Trabzon'un 18 km batısında, Akçaabat'ta stratejik bir konumda yer almaktadır. Denize bakan yüksek bir tepenin üzerine inşa edilen bu tarihi yapı, bölgedeki en dikkat çekici askeri mimari örneklerinden biridir.
Kalenin Tarihi ve Fethi
Kalenin, Selçuklu saldırılarından korunmak amacıyla Trabzon İmparatoru II. Aleksios (1297-1330) tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. Bölgenin savunmasında uzun süre kritik bir rol üstlenen kale, Trabzon'un fethinin ardından şehri 7 yıl daha korumaya devam etmiştir. Akçakale Kalesi, II. Mehmed'in (Fatih Sultan Mehmet) komutanlarından Veli Mahmud Paşa tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılmıştır. Yapılan araştırmalar, kalenin 1800'lü yıllara kadar aktif bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.
Kurtarma Kazıları ve Arkeolojik Bulgular
Akçakale Kalesi'nde 2007-2017 yılları arasında kapsamlı kurtarma kazıları yürütülmüştür. Bu kazılar sonucunda Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait sikkeler, seramik parçaları, bronz çiviler ve toprak kaplar gibi dönemin günlük ve askeri yaşamına ışık tutan eserler bulunmuştur. Ayrıca Bizans dönemine ait 8 adet mezar ile 19. yüzyıla tarihlenen bir top da gün yüzüne çıkarılan önemli buluntular arasındadır.
Mimari Yapısı ve Restorasyon Çalışmaları
19. yüzyılda yenilendiği düşünülen kalede, denize bakan tarafta savunma amacıyla açılmış 6 adet mazgal bulunmaktadır. Kale içerisinde yapılan araştırmalarda ayrıca naos ve narteksten oluşan tek nefli bir kilisenin kalıntılarına rastlanmıştır. Bölgenin tarihi mirasını korumak ve turizme kazandırmak amacıyla, 2018 itibarıyla kalenin restorasyon çalışmalarına başlanması planlanmaktadır.