Kastamonu ilinin Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Ağlı, doğal yapısı ve köklü geçmişiyle Karadeniz'in iç kesimlerindeki özel yerleşimlerden biridir. Çevresi Seydiler, Küre, Azdavay ve Daday ilçeleriyle kuşatılmış olan bu şirin ilçe, 225 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.169 metre olan Ağlı, Kastamonu genelinde en az nüfusa sahip ilçe olma özelliğini taşımaktadır.
Antik Dönemden Selçukluya Ağlı Tarihi
Ağlı ilçesinin geçmişine dair en net tarihi bilgi, antik dönemdeki Paflagonya bölgesi sınırları içerisinde yer almasıdır. Kastamonu ve çevresinde elde edilen arkeolojik bulgular ışığında, ilçenin bulunduğu topraklarda Milattan Önce 1100 ile 700 yılları arasında yerleşim yerlerinin bulunduğu tahmin edilmektedir. Günümüzdeki modern yerleşimin temelleri ise 13. yüzyılda Anadolu Selçukluları veya Çobanoğulları egemenliği döneminde atılmıştır.
Osmanlı Dönemi Kayıtlarında "Ağulu" Köyü
Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 1530 yılı tapu tahrir defterlerinde yerleşim "Ağulu" ismiyle Küre kazasına bağlı köyler arasında kaydedilmiştir. 1530 yılındaki kayıtlara göre köyde 31 hane, 23 hizmetkaran ve 15 mücerred (yetişkin bekar erkek) bulunmaktayken; 1582 yılı nüfus sayımında bu sayının 43 hane, 62 hizmetkaran ve 74 mücerrede yükseldiği görülmektedir. Tarihi belgeler incelendiğinde yerleşimin 1790, 1837 ve 1868 yıllarında da Küre'ye bağlı bir nahiye statüsünde varlığını sürdürdüğü anlaşılmaktadır.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Yapı
Ağlı'da yerel yönetim adımları ilk olarak 1918 yılında belediye teşkilatının kurulmasıyla başlamıştır. Cumhuriyet döneminde gelişimine devam eden yerleşim, 9 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilen ve 20 Mayıs 1990 tarihinde resmen yürürlüğe giren 3644 Sayılı Kanun uyarınca ilçe statüsüne kavuşmuştur. Günümüzde bünyesinde 13 köy barındıran Ağlı, tarihi ve kültürel kimliğiyle Kastamonu'nun önemli idari merkezlerinden biridir.