Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Iğdır ilinin Merkez ilçesine bağlı olan Ağaver Köyü, tarihi geçmişi ve coğrafi konumuyla dikkat çeken köklü bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 877 metre yükseklikte yer alan bu tarihi köy, günümüzde sakin ve huzurlu yapısıyla varlığını sürdürmektedir. Iğdır il merkezine yaklaşık 12 kilometre uzaklıkta bulunan yerleşim, Doğu Anadolu'nun karakteristik coğrafi özelliklerini taşımaktadır.
Ağaver Köyü'nün Tarihi ve İsim Kökeni
Ağaver Köyü, tarihsel kayıtlara geçmiş önemli askeri ve kültürel dönüm noktalarına sahiptir. Tarihi belgelere göre, 20 Ağustos 1745 tarihinde İran hükümdarı Nadir Şah ile Osmanlı İmparatorluğu ordusu arasında gerçekleşen büyük muharebenin, o dönem "Vağaver" olarak adlandırılan bu mevkide yapıldığı kaydedilmiştir. Köyün adı, 1901 ve 1928 yılına ait tarihi kayıtlarda Ermenicede "tuz ören" anlamına gelen Ağaver ismiyle geçmektedir. 1960 yılından sonra adı "Çavuşbahçe" olarak değiştirilen köy, uzun yıllar bu isimle resmi kayıtlarda yer alsa da 2010 yılında yapılan idari düzenleme ile tekrar özgün ismi olan Ağaver adını geri almıştır.
Coğrafi Konumu ve Komşuları
Coğrafi sınırları itibarıyla Ağaver, Iğdır Ovası üzerinde yer almaktadır. Köyün doğusunda Kadıkışlak Köyü, güneydoğusunda Yüzbaşılar Köyü, güneyinde ise Kazancı ve Sarıçoban köylerine ait geniş tarım arazileri ile tarlalar konumlanmaktadır. Köyün batı sınırında ise Hakmehmet Köyü yer alır. Stratejik konumu ve komşularıyla olan sınır hatları, köyün ekonomik ve sosyal ilişkilerinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır.
Nüfus Gelişimi ve İdari Yapı
Köyün nüfus kayıtları oldukça eskiye uzanmaktadır. Tarihsel verilere göre, 1886 yılında gerçekleştirilen nüfus tespitinde köyde 241 Azeri Türkünün yaşadığı belgelenmiştir. Zaman içerisinde nüfusu dalgalı bir seyir izleyen Ağaver'de, Cumhuriyet döneminin en yüksek nüfus seviyesine 368 kişi ile 1940 yılında ulaşılmıştır. Sonraki yıllarda göç ve diğer sosyo-ekonomik faktörlerle nüfus kademeli olarak azalmış, 2020 yılı itibarıyla köy nüfusu 110 kişiye kadar gerilemiştir. İdari olarak köy, seçilmiş bir muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.