Kastamonu'da yer alan Abdurrahmanpaşa Lisesi, 20 Nisan 1885 tarihinde kurularak Anadolu'da açılan ilk resmi lise olma unvanına sahip tarihi bir eğitim kurumudur. Galatasaray ve İstanbul Liselerinden sonra Türkiye'nin en köklü eğitim mazisine sahip üçüncü okulu olan bu kurum, II. Abdülhamit saltanatında Sadrazamlık yapmış olan dönemin Kastamonu Valisi Abdurrahman Nureddin Paşa'nın bölgedeki eğitim reformu çalışmaları doğrultusunda hayata geçirilmiştir. İlk açıldığında Askeri Rüştiye ile birlikte iki sınıflı olarak hizmet veren okul, zaman içerisinde gelişimini sürdürerek 1888'de 3 sınıfa, 1891-1892 eğitim yılı başında ise 5 sınıfa çıkarılmış ve yatılıya dönüştürülmüştür.
Tarihi Binanın İnşa Süreci
Bugünkü Cumhuriyet Meydanı'nı çevreleyen arsa üzerinde yükselen okulun tarihi binasının inşasına bizzat Abdurrahman Nureddin Paşa öncülük etmiştir. Binanın dereye bakan cephesinde yaşanabilecek kaymaları önlemek amacıyla sağlam temeller oturtulmuş ve sadece bu zemin çalışması için bin Osmanlı altını harcanmıştır. Lisenin tamamlanması için gereken 8500 altın liralık bütçe halktan toplanmış ve halk tarafından kurulan özel bir komisyon tarafından yönetilmiştir. İnşaatı toplam 4 yılda tamamlanan bu tarihi yapının ardından, artan öğrenci talebini karşılamak amacıyla 29 Eylül 1937 tarihinde Atatürk Caddesi'ne bakan bazı evler kamulaştırılarak yeni bir orta kısım binasının inşasına başlanmıştır. Günümüzde de kullanılan bu modern bina; 10 derslik, 2 laboratuvar, konferans salonu, yemekhane ve dolaphane alanlarını bünyesinde barındırmaktadır.
Köklü Başarılar ve Kültürel Miras
Abdurrahmanpaşa Lisesi, tarihi boyunca yalnızca akademik değil, sportif ve kültürel alanlarda da büyük başarılara imza atmıştır. 1981-1982 eğitim öğretim yılında Üniversite Giriş Sınavı'nda Türkiye birinciliği elde etmiş, bu başarının ardından dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Sağlam ilköğretim haftasını Kastamonu'da başlatmıştır. Ayrıca okul, 1991-1992 yılında Halk Oyunları yarışmasında Türkiye Şampiyonu olarak Türkiye'yi Norveç'te temsil etmiştir. Hentbol branşında ise 2004-2007 yılları arasında üst üste üç kez Türkiye şampiyonu olmuş, Macaristan ve Fransa'da düzenlenen Dünya Şampiyonasında sırasıyla dünya on birinciliği ve dünya dokuzunculuğu elde etmiştir.
Hababam Sınıfı'nın İlham Kaynağı ve Ünlü Mezunları
Türk edebiyatının ve sinemasının en önemli yapıtlarından biri olan Hababam Sınıfı'nın yazarı ünlü edebiyatçı Rıfat Ilgaz, Abdurrahmanpaşa Lisesi mezunlarındandır. Ilgaz, unutulmaz eserinde kaleme aldığı birçok hatıra ve karakteri bu lisede okuduğu yıllardaki yaşantılarından ilham alarak yaratmıştır. Okul, tarihi boyunca Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı, Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Hamdi Boyacıoğlu ve eski bakanlardan Murat Başesgioğlu gibi Türkiye'nin bilim, siyaset ve bürokrasi tarihine yön veren pek çok önemli ismi mezun etmiştir.