Samsung'Da 45 Bin Çalışan 21 Mayıs'Ta Greve Hazır: Jpmorgan Kâr Kaybını 20 Milyar Dolar Olarak Tahmin Etti
Samsung'da bonus eşitsizliği 45 binden fazla çalışanı 21 Mayıs'ta tarihin en büyük grevine sürüklüyor. JPMorgan'a göre olası grev şirketin faaliyet kârını 20 milyar dolara kadar aşağıya çekebilir.
Güney Koreli teknoloji devi Samsung Electronics'te grev alarmı çalıyor. 45 binden fazla çalışan, bonus ödemelerindeki derin adaletsizliği gerekçe göstererek 21 Mayıs'tan itibaren şirket tarihinin en büyük grevini başlatmaya hazırlanıyor. Yapay zeka veri merkezleri, akıllı telefonlar ve dizüstü bilgisayarlar için üretilen kritik bellek çiplerinin arzı tehlike altına girebilir.
Bölümler Arası Bonus Uçurumu
Krizin özünde yapay zeka patlamasının şirket içinde açtığı prim uçurumu yatıyor. Samsung'un Cihaz Çözümleri Bölümü Bellek, Sistem LSI ve Dökümhane olmak üzere üç ana koldan oluşuyor; yapay zeka dönemi bu kollar arasındaki kârlılık farkını derinleştirdi. Küresel bellek çipi talebinin zirveye çıktığı dönemde bellek birimindeki 27 bin çalışana yıllık maaşın yüzde 607'sine kadar bonus önerildi. Ama Tesla ve Nvidia için yapay zeka çipleri üreten mantık çipi birimindeki 23 bin kişiye teklif edilen oran yalnızca yüzde 50 ile yüzde 100 arasında kaldı.
JPMorgan'ın Kâr Kaybı Tahmini
JPMorgan tahminlerine göre grevin gerçekleşmesi halinde Samsung'un faaliyet kârı 21 trilyon won (yaklaşık 14 milyar dolar) ile 31 trilyon won (yaklaşık 20 milyar dolar) arasında gerileyebilir; satış kayıplarının ise yaklaşık 4,5 trilyon won (3 milyar dolar) seviyesine çıkması bekleniyor. Nefes Gazetesi'nin haberine göre Reuters'ın incelediği ücret müzakeresi tutanakları ve çalışan görüşmeleri, şirket içindeki ayrışmanın çok daha derin olduğunu ortaya koydu.
Sendikanın rahatsızlığının arka planında rakip SK Hynix'in geçen yılki hamlesi belirleyici rol oynuyor. SK Hynix, on yıl boyunca geçerli olmak üzere bonus üst sınırını tamamen kaldırdı; bu kararın ardından SK Hynix çalışanlarının primleri Samsung'dakilerin 3 katını aştı. Bir kısım çalışanın bu farkı gerekçe göstererek şirket değiştirmeye başladığı belirtiliyor.
Sendikanın Talepleri ve Çalışan Sesi
Sendika lideri Choi Seung-ho, müzakere masasında bellek birimindeki bir çalışanın 500 milyon won alırken dökümhane birimindekinin yalnızca 80 milyon won'la yetinmek zorunda kalması halinde bu çalışanların nasıl motive edileceğini sorguladı. Taleplerden ikisi öne çıkıyor: yüzde 50'yle sınırlı bonus tavanının kaldırılması ve yıllık faaliyet kârının yüzde 15'inin çalışanlara dağıtılacak havuza aktarılması. Samsung tarafı ise primlerin performansa göre belirlenmesi gerektiği görüşünü savunuyor.
Pyeongtaek'teki dökümhane mühendisi Lee, ekibinin son birkaç yılda belirgin biçimde küçüldüğünü anlattı; kimisi bellek birimine, kimisi SK Hynix'e geçmiş. Yaklaşık 30 yıllık kıdemiyle çip araştırmacısı olarak çalışan başka bir Lee ise nisan sonunda yaklaşık 40 bin kişinin katıldığı mitingde Micron'a iş başvurusunda bulunduğunu kamuoyuyla paylaşarak "Artık Samsung'la gurur duymuyorum" dedi.
Samsung'un Tutumu ve Grev Uyarıları
Samsung cephesinde tablo farklı çiziliyor. Şirket müzakerecileri, mantık çipi biriminin son yıllarda trilyonlarca won zarar ettiğini ve bu alana yapılan yatırımların büyük ölçüde bellek işinden elde edilen gelirlerle karşılandığını vurguluyor. Resmi açıklamada mantık çipi işi, uzun vadeli vizyon doğrultusunda sürekli yatırım yapılan stratejik bir alan olarak nitelendiriliyor. Samsung son teklifinin sektörün en yüksek ücret paketini sunduğunu belirtirken, grev halinde teslimat yapılamamasının "tam bir güven kaybına" zemin hazırlayacağı uyarısını da yaptı.
Samsung Yönetim Kurulu Başkanı şirket içi mesajında grevin salt bir iş kesintisi olmadığını vurguladı: sermaye çıkışına, vergi gelirlerinde erimiye ve Güney Kore wonu üzerinde baskıya da yol açabileceğini kaydetti. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung nisan sonunda bazı sendikaların aşırı taleplerde bulunduğunu söyledi; bu açıklama kamuoyunda büyük ölçüde Samsung sendikalarına yönelik olarak değerlendirildi. Kore'deki Amerikan Ticaret Odası da iş gücü belirsizliğinin ülkenin küresel üretim zincirlerindeki güvenilir ortak imajını zedeleyebileceğini açıkladı.
Kore Üniversitesi Hukuk Profesörü Park Ji-soon, sendikaların bu kez grev yoluyla taleplerini kabul ettirmesi halinde şirketlerin gelecekteki toplu sözleşme süreçlerinde çok daha dezavantajlı bir konuma düşeceği öngörüsünde bulundu. Samsung'daki uyuşmazlık, küresel ölçekte birçok firmanın işçi-işveren ilişkileri açısından kritik bir gösterge olarak izleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Samsung çalışanları neden grev kararı aldı?
Çalışanlar, bölümler arasındaki bonus ödemelerinde yaşanan adaletsizliği gerekçe göstererek grev kararı almıştır.
Grev gerçekleşirse Samsung ne kadarlık bir kâr kaybı yaşayabilir?
JPMorgan tahminlerine göre grev durumunda faaliyet kârı 14 milyar ile 20 milyar dolar arasında gerileyebilir, satış kayıpları ise 3 milyar dolara ulaşabilir.
Sendika yönetimden hangi taleplerde bulunuyor?
Sendika, yüzde 50 ile sınırlı olan bonus tavanının kaldırılmasını ve yıllık faaliyet kârının yüzde 15'inin çalışanlara dağıtılmasını talep ediyor.
Samsung yönetimi prim adaletsizliği eleştirilerine karşı neyi savunuyor?
Samsung yönetimi primlerin performansa göre belirlenmesi gerektiğini savunuyor ve zarar eden mantık çipi biriminin bellek işinden elde edilen gelirlerle fonlandığını belirtiyor.