Yasemin Alkaya, 1964 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Ankara Devlet Konservatuarı'nda bale eğitimi alan Alkaya, ardından İstanbul Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nü tamamlayarak sahne dünyasına adım attı. Oyunculuğunun yanı sıra yönetmen, senarist ve yapımcı kimliğiyle de Türk sinema ve tiyatro tarihinde önemli bir yer edindi.
Sinemaya İlk Adım ve Yükselişi
Sinema kariyerine Wim Wenders yapımı "Yer Demir, Gök Bakır" (1987) filmiyle giren Alkaya, aynı yıl Asiye Nasıl Kurtulur ve Kadının Adı Yok filmlerinde de izleyici karşısına çıktı. 1989'da Uçurtmayı Vurmasınlar ile dikkatleri üzerine çekmeyi sürdürdü.
1991 yapımı "Kurt Kanunu" filmi, kariyerinde belirleyici bir dönüm noktası oldu. Rasim Öztekin, Hümeyra ve Suna Selen gibi köklü isimlerle paylaştığı bu yapımdaki performansı, 1992 Ankara Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü getirdi.
1996'da yönetmenliğini İrfan Tözüm'ün üstlendiği "Mum Kokulu Kadınlar", Alkaya için tarihsel bir başarıya dönüştü. Selma Güneri, Halil Ergün ve Hande Ataizi ile birlikte oynadığı bu filmde canlandırdığı Gülizar rolüyle tam dört ödül kazandı:
- 33. Antalya Film Şenliği — En İyi Kadın Oyuncu (1996)
- 10. Adana Altın Koza Film Şenliği — En İyi Kadın Oyuncu (1996)
- Magazin Gazetecileri Derneği — En İyi Kadın Oyuncu (1996)
- Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği — En İyi Kadın Oyuncu (1997)
1998'de ise "Ölmeye Yatmak" filmiyle İsviçre Ulusal Genç Sinemacılar Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı. 2000 yılında vizyona giren popüler yapım "Vizontele"de de önemli bir rol üstlendi.
Tiyatro ve Teatrofil
1993'te önce Oyuncular Tiyatro Grubu adıyla kurulan, sonradan Teatrofil ismini alan topluluğun kurucuları arasında yer aldı. Devlet desteğiyle hayata geçirilen bu yapı bünyesinde Anton Çehov'un Hayat Çok Güzel, Inez von Dulleman'ın Beni Kuma Yaz ve Antonio de La Parla'nın Günlük Müstehcen Sırlar adlı oyunları, Rus yönetmen Kama Ginkas yönetiminde sahnelendi. 2002'de ise Tiyatro Stüdyosu bünyesindeki Yasmina Reza uyarlaması Yaşamın Üç Yüzü'nde başrolü oynadı.
Yönetmenlik, Yapımcılık ve "5. Kat"
2005'te hem başrolünü hem yapımcılığını üstlendiği "5. Kat" TV filmiyle yönetmenlik koltuğuna oturdu. 2008'de ise "Yaşam Arsızı" ile sinemada yönetmen, senarist, yapımcı ve oyuncu sorumluluklarını tek çatı altında taşıdı; aynı zamanda filmin kurgu yönetmenliğini de yürüttü.
Sinema dünyasıyla bağını farklı bir alanda da sürdüren Alkaya, 1994'te İstanbul'un panoramik manzarasına sahip 5. Kat adlı restoranı açtı. Bu mekan, yıllar içinde sinemacıların uğrak noktası haline geldi.