Sinop'ta 5 Nisan 1966 tarihinde dünyaya gelen Vedat Demir, iletişim bilimi alanındaki çalışmaları, gazeteciliği ve yazarlığıyla öne çıkan kıdemli bir akademisyendir. Bugün Almanya'da Freie Universität Berlin bünyesinde akademik faaliyetlerini sürdüren profesör, akademik özgürlüğü savunma konusundaki kararlı ve ödün vermeyen duruşuyla birlikte uluslararası alandaki prestijli bilimsel araştırmalarıyla tanınmaktadır.
Akademik Yükseliş ve İlk Görev Yılları
Gazetecilik ve halkla ilişkiler disiplininde sağlam bir temel inşa eden Vedat Demir, 1990 yılında Marmara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu'ndan mezun olarak mesleki yolculuğuna başladı. Eğitimini kararlılıkla sürdüren Demir, 1994 senesinde aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans derecesini elde etti. Ardından İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne yöneldi. Genel Gazetecilik doktora çalışmasını 2000 yılında başarıyla tamamladı. Akademik unvan basamaklarını hızla tırmanan bilim insanı, 2007'de Uygulamalı İletişim doçenti, 2013'te ise profesörlük unvanını alarak kariyerini taçlandırdı.
Meslek hayatının ilk yıllarında, 1993 ile 2004 yılları arasında mezun olduğu Marmara Üniversitesi bünyesindeki Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne bağlı Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nda araştırma görevlisi kadrosunda çalıştı. Bu sürecin hemen ardından, 2004 ve 2010 yılları arasında Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü kadrosunda öğretim üyesi olarak görev yaptı. Akademisyen, bilim dünyasındaki mesaisinin yanı sıra 2000-2003 döneminde Türk medyasının önemli özdenetim organlarından Basın Konseyi'nin genel sekreterlik vazifesini yürüttü.
Uluslararası Çalışmalar ve Kazanılan Prestijli Ödüller
Takvimler 2010 yılını gösterdiğinde İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü bünyesine katılan Prof. Dr. Vedat Demir, bu dönemde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İletişim ve Medya Meclisi Danışmanlığı görevini de üstlendi. Uluslararası alandaki akademik bağlarını güçlendiren Demir, 2012-2014 yılları arasında ABD'deki Cornell Üniversitesi bünyesinde konuk öğretim üyesi statüsüyle araştırmalar gerçekleştirdi.
Sonraki dönemde rotasını Avrupa'ya çevirdi. Avrupa'da araştırmacı olarak görev yaptı. Bu doğrultuda 2018-2021 yılları arasında Potsdam Üniversitesi'nde, 2021-2023 yılları arasında ise Berlin Freie Üniversitesi'nde araştırmacı öğretim üyesi pozisyonunda bulundu. Bu süreçte kazandığı akademik burslar ve aldığı ödüller öne çıkmaktadır:
- 2017 yılında Alexander von Humboldt Vakfı bünyesindeki Philipp Schwartz Girişimi bursuna değer görüldü.
- 2021 senesinde Einstein Vakfı Berlin'in Akademik Özgürlük alanındaki misafir araştırmacı desteğini kazandı.
- 2022'de ise dünya çapında saygın bir kuruluş olan Academics At Risk tarafından akademik özgürlük yolundaki çalışmaları sebebiyle prestijli Akademik Özgürlük Ödülü ile onurlandırıldı.
Toplumsal Duruş, Gazetecilik ve Hukuki Süreçler
Prof. Dr. Vedat Demir, sadece teorik çalışmalarla sınırlı kalmayıp ülkedeki toplumsal ve siyasi gelişmelere de duyarlı bir aydın duruşu sergiledi. Nitekim 2015 yılında bir grup entelektüel ile bir araya gelerek 'Silahlar Sussun' başlıklı ortak bildiriye imza attı. Bu bildiri aracılığıyla Türkiye'de tırmanan şiddet olayları ile hükümetin Kürt illerindeki güvenlik politikalarını eleştiren bir tavır takındı. Bununla birlikte basın özgürlüğünü kısıtlayan uygulamalara yönelik medyada yaptığı nitelikli açıklamalarla da ses getirdi. Demir, 2016 yılında Yarına Bakış gazetesinde köşe yazıları kaleme alarak fikirlerini haftalık olarak okurlarıyla paylaştı.
Ancak bu muhalif kimliği, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından başlayan tasfiye sürecinde hedef olmasına yol açtı. Yaşanan gelişmeler neticesinde 24 Temmuz 2016'da gözaltına alınan yazar, yasa dışı örgüt üyeliği suçlamasıyla tutuklanarak cezaevine gönderildi. Bu süreçte, 2 Eylül 2016 tarihli 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile İstanbul Üniversitesi'ndeki akademik görevine son verildi. Yaklaşık yedi ay boyunca Silivri Cezaevi'nde parmaklıklar ardında kalan Demir, 17 Şubat 2017 tarihinde adli makamlarca tahliye edildi.