Talât Sait Halman, 7 Temmuz 1931'de İstanbul'un Kadıköy semtinde dünyaya geldi. Tümamiral Mahmut Sait Bey'in oğlu olan Halman, hayatı boyunca şair, çevirmen, akademisyen, diplomat ve siyasetçi kimliklerini tek çatı altında topladı; 1971'de Türkiye'de kurulan ilk Kültür Bakanlığı'nda görev alarak tarihe geçti. Türkçe ile İngilizce arasında beş bini aşkın şiir aktaran bu çok yönlü isim, 5 Aralık 2014'te Ankara'da kalp krizi sonucu 83 yaşında yaşamını yitirdi.
Çocukluk, Robert Kolej ve Amerika'ya Açılan Kapılar
Halman, daha on üç yaşındayken İngilizce'den Türkçe'ye ilk çevirisini gerçekleştirdi; "Old Black Joe" adlı bir türküyü dilimize kazandıran bu genç yetenek, on altı yaşında Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerini İngilizceye taşımaya girişti. 1947'de kapılarını aralayan Robert Kolej'de hem futbol takımının kalecisi hem de yarı Türkçe yarı İngilizce Hisar dergisinin kurucularından biri oldu; dört yıl üst üste takım şampiyonluğunu kutladı. Sınıf arkadaşları bu hırslı genci "ukala" lakabıyla çağırırdı.
1951'de Robert Kolej'i bitirip New York'a geçen Halman, Columbia Üniversitesi'nde siyaset bilimi yüksek lisansını 1954'te tamamladı. Bu süreçte Hollandalı Unilever'de tercümanlık, bir otelde resepsiyon kâtipliği ve Noel hediyesi dağıtımı gibi farklı işlerde çalışarak geçimini sağladı; Birleşmiş Milletler Radyosu'nda 1500'ü aşkın programa imza attı. 1952'de William Faulkner'ın Knight's Gambit adlı eserini "Duman" başlığıyla yayımlamasıyla Faulkner'ı Türkçeye taşıyan ilk çevirmen unvanını kazandı. 1960'ta askerlik için Türkiye'ye döndü; Devlet Planlama Teşkilatı'nda sivil statüde Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın hazırlanmasına katkı sundu. 1965'te yeniden ABD'ye geçen Halman, Nasuhi Ertegün'ün daveti üzerine Atlantic Records'da kısa süre görev yaptı; ardından Princeton Üniversitesi'ne geçti ve 1967'den itibaren New York Üniversitesi'nde de ders vermeye başladı.
Türkiye'nin İlk Kültür Bakanı
12 Mart Muhtırası'nın ardından 1971'de Türkiye'ye çağrılan Halman, Nihat Erim başkanlığındaki kabinede yeni kurulan Kültür Bakanlığı'nın ilk bakanı sıfatıyla koltuğa oturdu. Beş aylık görev döneminde Galata Mevlevîhânesi'ni sema törenleri için yeniden hizmete açtı; öğrencilerin tiyatro, bale ve opera gibi etkinliklere devlet olanaklarıyla götürülmesini sağlayan bir proje hayata geçirdi. İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Ekim 1971'deki Türkiye ziyaretinde Halman'ı Knight Grand Cross madalyasıyla onurlandırdı.
Buhurizade Mustafa Itri'nin ölüm yıldönümü nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konser Salonu'nda düzenlenmek istenen konser, "Atatürk devrimlerine aykırı" gerekçesiyle sert tepkilerle karşılaştı. Uzlaşma çabaları sonuçsuz kalınca konser iptal edildi ve Halman istifasını verdi. 1972'de Princeton'a döndü; 12 Eylül Darbesi'nin akabinde Dışişleri Bakanlığı Kültür Elçisi olarak görevlendirildi, bu görevi de 1982'de bıraktı.
UNESCO'dan Bilkent'e: Akademi ve Edebî Miras
1986-1996 yılları arasında New York Üniversitesi'nde Ortadoğu Dilleri ve Edebiyatı bölüm başkanlığını yürüten Halman, 1991-1995 arasında Paris'teki UNESCO Yönetim Kurulu'nda görev aldı; 1993'te Planlama Komisyonu'na başkanlık etti. 1989'da UNESCO Genel Kurulu'nda Yunus Emre'nin 750. doğum yılının dünya çapında kutlanması kararının çıkmasında belirleyici rol oynadı. "Fuzuli Yılı", "Uluslararası Nasreddin Hoca Yılı" ve "Nazım Hikmet Yılı" gibi kararlar da onun UNESCO kürsüsündeki inisiyatifinin ürünleridir.
1996'da Bilkent Üniversitesi'ne geçen Halman, 1998'de Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü kurdu ve başkanlığını üstlendi; 2005'te İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi'nin dekanlığına getirildi. Boğaziçi (1988), Ankara (2006) ve Mehmet Akif Ersoy (2010) üniversitelerinden fahri doktorluk unvanı aldı. On ikisi şiir kitabı olmak üzere elli kadar yayını, bin beş yüzü aşkın gazete köşesi ve beş yüze yakın akademik makalesi bulunan Halman; Mevlana, Yunus Emre, Orhan Veli Kanık, Sait Faik Abasıyanık ve Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın İngilizce sesidir. Shakespeare'in tüm sonelerini Türkçeye kazandıran Halman'ın adına, İstanbul Kültür Sanat Vakfı 2015'ten itibaren nitelikli çevirileri ödüllendiren Talât Sait Halman Çeviri Ödülü'nü vermektedir.