Selda Bağcan Kimdir?

Selda Bağcan, 1948 yılında Muğla'nın Menteşe ilçesinde dünyaya geldi. Annesi öğretmen, babası veteriner hekim olan sanatçı, henüz bir yaşına varmadan aile Van'a tayin olduğu için çocukluğunun büyük bölümünü doğduğu topraklardan uzakta geçirdi. Öğrencilik yılları Ankara'da şekillenen Bağcan, 10 yaşında gitarla tanıştı; müziğe duyduğu ilgi, ilerleyen yıllarda Türkiye'nin en güçlü toplumsal seslerinden birini yaratacak temeli attı.

Fen Fakültesi'nden Sahneye

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Mühendisliği bölümünden 1971'de mezun olan Bağcan, üniversitenin son sınıfındayken müziği amatör düzeyde sürdürüyordu. Erkan Özerman'ın yönlendirmesiyle aynı yıl çıkardığı ilk iki 45'lik plak beklenmedik bir ilgi görünce profesyonel müzik yaşamına adım atmaya karar verdi. 1972'de Dışişleri Bakanlığı'nın görevlendirmesiyle Bulgaristan'daki Altın Orfe (Golden Orfeus) Festivali'nde Türkiye'yi temsil etti. 1973'te ise ilk Batı Avrupa turnesini gerçekleştirdi; toplamda 17 adet 45'lik plak yayımladı.

Bağcan, kendine özgü Anadolu Folk Rock tarzıyla halk türkülerini çağdaş bir söylemle yeniden yorumladı. Kendi bestelediği şarkılara ağırlık verirken bin yıllık anonim türküleri de çağın ruhuna uygun biçimde seslendirmesiyle geniş kitlelere ulaştı. Bu yaklaşım onun müzikal kimliğinin iki temel direği oldu.

Pasaport Yasağı, Hapis Yılları ve Uluslararası Tanınırlık

1980 askeri darbesinin ardından başlayan baskılar sanatçının yaşamını kökten sarstı. 1981 ile 1984 yılları arasında şarkıları gerekçesiyle üç kez Metris Askeri Ceza ve Tutukevi'ne girdi. 1980-1987 döneminde pasaport verilmeyen Bağcan, 1986'da Peter Gabriel'in desteklediği WOMAD Festivali'nden davet almasına karşın seyahat edemedi. Buna karşın festival komitesi, onun bir şarkısını derleme plağa aldı; dünya radyolarında çalınan bu türkü çok sayıda ülkeden konser daveti getirdi.

WOMAD Vakfı'nın ısrarlı girişimleriyle 1987'de pasaport alabilen sanatçı, aynı yıl Rotterdam Sanat Festivali, Glastonbury, Jubilee Gardens ve Capital Radio Festivali gibi prestijli etkinliklerde arka arkaya sahne aldı. 1988'den itibaren uzun Batı Avrupa turneleri ve Hollanda, Yugoslavya, İsrail gibi ülkelerdeki konserlerle uluslararası kariyerini sürdürdü. 2000 yılında Köln Arena'da gerçekleşen ve aynı anda sahnede 2.167 sanatçıyı buluşturan AABF konserinde yer aldı; bu etkinlik Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.

Filmler, Albümler ve Yaşanan Kırılmalar

Selda Bağcan, müziğin yanı sıra sinemada da iz bıraktı. 1971 yapımı Adaletin Bu Mu Dünya ve 1972 yapımı Afacan Harika Çocuk filmlerinde oynadı; 1992'de ise Kurşun Adres Sormaz'ın müziklerini üstlendi. 2000 yılında Antakya'ya giderken geçirdiği ağır trafik kazası uzun bir tedavi sürecine yol açtı; bedenindeki çeşitli kırıklar nedeniyle bir dönem çelik iskelet yardımıyla yürümek zorunda kaldı. Bu süreç onu sahneden uzak tutamadı; 2012'de Londra Olimpiyatları bünyesindeki Meltdown Festivali'nde sahne aldı.

• 1974-1985 yılları arasında yayımlanan Türkülerimiz serisi (10 albüm) diskografisinin omurgasını oluşturur.
• Ziller ve İpler (1992), Koçero (1994, Ahmet Kaya ile), Güvercinleri de Vururlar (2009) öne çıkan diğer albümleridir.
• 1976'da yayımlanan Türkülerimiz II LP'si, Londra merkezli bir şirket tarafından tüm dünyada LP ve CD formatında yeniden satışa sunuldu.

Kendini Türk insanının acılı sesi olarak tanımlayan Selda Bağcan, İstanbul'da yaşamını sürdürmekte ve kurucusu olduğu Majör Müzik Yapım şirketini yönetmektedir.